خودرو - جایگاه سوختگیری گاز طبیعی فشرده

                                          قسمت اول : الزامات عمومی

 

 

1        هدف

 

هدف از تدوین این استاندارد ، تعیین حداقل الزامات برای مراحـــــل احداث ، تجهیز ، بازرسی،  راه اندازی و بهره برداری از

 

جایگاههای سوختگیری گاز طبیعی فشرده است .

 

2                   دامنة کاربرد

 

این استاندارد ملی برای استفاده جهت احداث جایگاههای توزیع گاز طبیعی فشرده به کار می رود وشامل سیستمهای سوختگیری خانگی گاز طبیعی فشرده نمی گردد.

 

3                   مراجع الزامی

 

مدارک الزامی زیر حاوی مقرراتی است که در متن این استاندارد به آنها ارجاع داده شده است. بدین ترتیب آن مقررات ، جزئی از

 

 این اســـــتاندارد محسوب می شود. در مورد مراجع دارای تاریخ چاپ / تجدید نظر، اصلاحیه ها و تجدید نظرهای بعدی این

 

مدارک مورد نظر نیست. معـــهذا بهتر است کاربران ذینفع این استاندارد، امکان کاربرد آخرین اصلاحیه ها و تجدید نظرهای

 

مدارک الزامی زیر را مورد بررسی قرار دهند. در مورد مراجع بدون تاریخ چاپ و/یا تجدید نظر، آخرین چاپ و/یا تجدید نظر

 

آن مدارک الزامی ارجاع شده مورد نظر است .

 

استفاده از مراجع زیر برای کاربرد این استاندارد الزامی است :

 

 

                   ISO  9809  : Gas Cylinders-Refillable Seamless Steel Gas Cylinders-Design,Construction and Testining.

ISO / IEC  52 :  Fire  Resistance Rate

ISO  11439  : 2000 High Pressure Cylinders for the on board Storge of Natural Gas as a Fuel for Automotive Vehicles.

IEC  144  :  Safety Circuits

B.S EN 287 :2004 Qualification Test of Welders-Fusion Welding 

EN  288  : Specification and Qualification of Welding Procedure for Fusion Welding.

NFPA  496 : Standard for Purged and Pressurized Enclosures for Electrical Equipment in Hazardous Locations.

NFPA  493 : Standard for intrinsically Safe Apparatus for use in ClassІ Hazardous Locations and its Associated Apparatus.

UL 698 : Standard for Safety for Industrial Control Equipment for Use in Hazardous(Classified) Locations.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4                   اصطلاحات و تعاریف

 

در این استاندارد اصطلاحات و/یا واژه‏ها با تعاریف زیر به کار می‏رود:

 

4-1                   گاز طبیعی فشرده[1]

 

یک سوخت گازی فشرده که بطور غالب از متــان  تشکیل شده که  از گاز طبیعی به دست می آید و به عنوان سوخت خودرو بکار می رود.

 

4-2         کابین سوختگیری گاز طبیعی فشرده[2]

 

وسیله ای که گاز طبیعی فشرده را به خودرو توزیع کرده و دارای عملکرد کنترل فشار، مرحله بندی توزیع و اندازه گیری است.

 

4-3                   شیر قطع اضطراری[3]

 

شیر سریع عمل کننده برای قطع جریان گاز در مواقع اضطراری که معمولأ در ربع دور چرخش (90درجه) ، از وضعیت کاملاً باز به وضعیت کاملاً بسته در می آید.

 

4-4                   شیر جریان اضافی[4]

 

شیری که در صورت افزایش سریع جریان (در صورت پارگی یک شیلنگ) به سرعت و به طور خودکار در وضعیت بسته قرار  می گیرد.

 

4-5                   میزان مقاومت در برابر آتش[5]

 

طبق استانداردملی ایران به شماره .....[6]. عبارتست از، میزان قابلیت یک جزء ساختمانی برای آن که در یک مدت زمان مشخص، عمل تحمل بار، ایمنی و عایق بودن گرمایی الزام شده در آزمون مقاومت در برابر آتش  را برآورده کند.

 

 

 

 

 

4-6                   واحد ذخیره گاز

 

گروهی از مخازن گاز که مجموعه آنها به  صورت جنب یکدیگربطور  عمودی یا افقی قرار گرفته و  باید توسط لوله کشی، طوری به یکدیگر متصل شوند که یک واحد منفرد ذخیره گاز را تشکیل دهند.

 

 

4-7                   شیر اصلی قطع جریان

 

شیری با امکان قطع سریع  برای توقف جریان گاز که در ربع دور چرخش از وضعیت کاملاً باز  به وضعیت کاملاً بسته می‌رسد و قابلیت قفل شدن را داراست .

 

4-8                   شیر یک طرفه

 

شیری که فقط امکان جریان یافتن سیال را در یک جهت می‌دهد. 

 

4-9                   شیر خود کنترل[7]

 

شیری است که به طور کامل جریان سیال را در مسیر نصب شده ، مسدود میکند .  این شیر توسط فرمانهای پنوماتیکی / الکتریکی از راه دور فعال میگردد .

 

4-10              سیستمهای کنترل جریان اضافی

 

سیستمهای الکتریکی ، الکترونیکی و/یا مکانیکی که به طور خودکار جریان سیال را در صورتیکه بیشتر ازمقدار جریان مشخص شده باشد ، قطع میکند .

 

4-11              شیر اطمینان تخلیه فشار

 

این شیر در زمان فعال شدن باعث تخلیه خودکار گاز از لوله یا مخزنی که بر روی آن نصب گردیده است ، میشود .تخلیه گاز از زمانیکه فشار داخل تجهیزات از حد مشخصی بالاتر رود ،‌ شروع میشود و پس از افت فشار و رسیدن مقدار آن به حد مشخص شده ، شیر به صورت خودکار بسته میشود .

 

4-12              فشــــار

 

هر جای این استاندارد که از کلمه فشار استفاده می شود ، منظور  فشار نسبی می باشد. مگر اینکه صراحتأ چیز دیگری قید شده باشد .

 

4-13              باید [8]

 

بر این دلالت دارد که انطباق با یک الزام، برای تطابق با استاندارد, اجباری است.

 

4-14              بایست [9]

 

بر این دلالت دارد که انطباق با یک الزام، برای تطابق با استاندارد, در حد توصیه بوده و  اجباری نیست.

 

 

4-15              ضربان گیر

 

قطعه ای که وظیفه جذب ضربه های گازی را بر عهده دارد و معمولاً این کار با آرایشی از روزنه[10] های گلوئی مناسب گاز صورت می‌گیرد .

 

4-16              دما و فشار استاندارد 

 

به دمای15 درجه سلسیوس و فشار اتمسفر معادل 325/101 کیلو پاسکال اطلاق می گردد .

 

 

4-17              مانع گـــاز  

 

یک دیواره یا مانع با ماده و ساختار و موقعیتی که برای منحرف کردن  گاز پخش شده  و انتشار یافته  از یک مکان به مکان دیگر موثر بوده و می تواند دیوار یک ساختمان باشد که مناسب این منظور ساخته میشود .

 

 

 

4-18              نازل سوختـــــگیری 

 

وسیله پر کننده استانداردکه در سیستم سوختگیری  در انتهای شیلنگ سوختگیری نصب شده و مناسب اتصال  به شیر پرکن خودرو است .

 

 

 

 

4-19              شیر قطع سوختگیری نازل  

 

شیری که برای متوقف کردن جریان گاز نصب می‌شود و در نصف دور چرخش ، از حالت کاملاً باز به حالت کاملاً بسته می‌رسد . بر روی این شیر برای تخلیه گاز تحت فشار موجود در شیلنگ یا نازل امکاناتی در نظر گرفته شده است .

 

4-20              ناحیه صفر

 

ناحیه ای که در آن مخلوط گاز قابل انفجار به طور دائم موجود بوده یا انتظار می‌رود که برای مدت طولانی موجود باشد و/یا چنین شرایطی به دفعات زیاد در دوره های کوتاه رخ دهد .

 

4-21              ناحیه یک

 

ناحیه ای که در طی کار عادی ، می‌توان وجود متناوب یا گهگاه مخلوط گاز قابل انفجار را انتظار داشت .

 

 

4-22              ناحیه دو

 

ناحیه ای که در طی دوره کار عادی  وجود مخلوط گاز قابل انفجار انتظار نمی‌رود و/یا چنین شرایطی به دفعات بسیار کم و در مدت کوتاه رخ ‌دهد .

 

4-23              فضای حرکت و سوختگیری

 

فضایی از جایگاه که برای تردد و سوختگیری خودروها اختصاص داده شده است . این فضا شامل مسیر ورودی ، محل سوختگیری و مسیر خروجی میباشد .

 

4-24              حدود و مرزهای مسیرها

 

به معنای مرزها و حدود فیزیکی است که مشخص کننده فضای حرکت و دور زدن خودروها میباشند . لذا مرزها میتوانند بصورت خطوط مشخصة جایگاه یا دیوار باشند .

 

 

4-25              سکوی سوختگیری

 

سکویی که کاملاً از فضای حرکت و سوختگیری جدا بوده و تردد خودرو بر روی آن ممنوع است . روی این سکو ، کابینهای توزیع کننده گاز طبیعی فشرده ، شیرهای قطع کننده جریان و در صورت لزوم ، ستون های نگهدارنده و محافظ کابینهای توزیع ، سایبانهای فضای سوختگیری قرار میگیرند .

 

4-26              مسیر ورودی

 

مسیـری است که در صورت وجـود دسترسی غیر مستقیم به جایگاه, از خیابان تا نقاط سوختگیری امتداد می یابد . خودروها برای وارد شدن به جایگاه و رسیدن به محل سوختگیری در این مسیر تردد میکنند .

 

4-27              محل سوختگیری

 

منطقه ای است که در طرفین و امتداد سکوی سوختگیری قرار دارد . حرکت و تردد خودروها در این منطقه باید برای رسیدن به سکوی سوختگیری به حداقل برسد و توقف خودرو در این منطقه فقط برای سوختگیری مجاز است .

 

 

4-28              مسیر خروجی

 

در صورت وجود دسترسی غیرمستقیم به خیابان ، از این مسیر که از محل سوختگیری تا خیابان امتداد دارد برای خارج شدن از جایگاه استفاده میگردد .

 

 

 

4-29              مسیر  کنـــــدرو

 

مسیری است که به موازات خیابان اصلی احداث شده و به منظور دسترسی خودروها به مسیر ورودی از آن استفاده می شود .  حداقل عرض مسیر برای تعداد حداکثر شش شیلنگ برابر چهار متر و برای تعداد شیلنگ بیشتر برابر شش متر میباشد.

 

4-30              زوایای قرارگیری سکوهای سوختگیری

 زوایای[11] α و [12]β  به ترتیب از برخورد محور طولی مسیرهای ورودی و خروجی با محور طولی سکـــــوی سوختگیری به دست می آیند . ( مطابق شکل 1 )

 

 

4-31              حداقل شعاع گردش

 

کمترین شعاع گردشی است که خودروها برای حرکت میتوانند طی نمایند.  ( مطابق شکل های 2 و 3 )

 

4-32              احداث کننده (کار فرمای) جایگاه

 

شخص حقیقی یا حقوقی که بعنوان سازندة مجموعه جایگاه معرفی میشود .

 

4-33              مالک (بهره بردار) جایگاه

 

مالک زمین و یا تجهیزات جایگاه یا نماینده قانونی وی که از سوی احداث کننده جایگاه مجاز به بهره برداری میباشد .

 

4-34              مسؤول نصب تجهیزات

 

مسؤول نصب تجهیزات باید دارای تحصیلات و تجربیات کافی مرتبط بوده و توسط مرجع ذیصلاح به عنوان مسؤول نصب درجة یک تأیید شده باشد .

 

4-35              مسؤول نگهداری و تعمیرات

 

مالک جایگاه مسؤولیت نگهداری و تعمیر جایگاه را با همکاری شخصی با تجربیات و تحصیلات مرتبط ، برعهده خواهد داشت

 

4-36              سوختگیری کند[13]

 

نوعی روش سوختگیری گاز طبیعی فشرده است که به زمان بیشتری نسبت به سوختگیری سریع نیاز دارد . در این روش احتیاجی به حضور دائم متصدی جایگاه یا مالک خودرو در کنار آن نمی باشد .  این روش سوختگیری تنها باید برای خودروهای تحت نظارت سازمانها و موسسات دولتی مورد استفاده قرار گیرد .

 

5-  الزامات و اصول کلی طراحی جایگاه و تاسیسات آن

 

5-1        کلیات

 

برای جایگاههای سوختگیری گاز طبیعی فشرده ،رعایت فواصل ایمنی تعریف شده در این استاندارد  الزامی است.

 در مورد جایگاههای سوختگیری عمومی ، باید الــــزامات مربوط به رعایت دسترسیهای مجاز عبور و مرور و شدت جریان ترافیک در نظرگرفته شود . اخـــــذ مجوز و تأییدیه در سطوح ملی ، اســـتانی و یا شهری ، از مقامات ذیصــــلاح به صورت

مقتضی انجام پذیرد .

 لوازم و وسایل غیرمرتبط با فعالیت و پروژه احداث جایگاه نباید در ساختمان‌های جایگاه انبار و نگهداری شود. دیوارهای مشترک و جداکننده جایگاه باید با مصالح ساختمانی توپر با حداقل 5/2 متر ارتفـــاع و 3/0 متر ضخامت ساخته شوند، به استثاء قسمتی از دیوار جایگاه که نزدیکتر و درسمت (یا به موازات) دیوار اتاق کمپرسور قرار گرفته است، که در این صورت ارتفاع دیوار با حداقل طول برابر با دیوار کمپرسور خانه باید به 3 متر افزایش پیدا کند. جایگاه‌های سرویس روستائی، مستقر در نواحی و محوطه‌های کاملا" باز- مشروط بر عدم وجود قانون و یا مقررات نافذ و موثری در این ارتباط- می‌تواند فاقد دیوارهای مزبور باشد، در صورتی که ساختمان‌های مجاور جایگاه حداقل 100 متر با مسیر پیرامونی آن فاصله داشته باشد. 

 5-2 مخازن ذخیره سازی میتوانند در فضای بازیا بسته نصب شوند، ولی بهتر است که در فضای باز نصب شوند.  

 

5-2-1  فواصل جداسازی برای نصب مخازن ذخیره در فضای باز

 

5-2-1-1کلیه مخازن و وسائل کنترل و تنظیم کننده آنها که در ذخیره سازی و تأسیسات توزیع گاز طبیعی بکار میروند،  باید در فضای باز نصب شوند مگر آن که ساختمان به طور خاص برای چنین استفاده ای طراحی شده باشد.

5-2-1-2  از فواصل جداسازی ارائه شده در این استاندارد، نباید در مواردی به جز ایستگاههای سوختگیری استفاده کرد.

5-2-1-3 هر فاصله جداسازی توصیه شده در بندهای 5-2-2 و جدول یک را می‌توان با ساخت یک دیوار واسط از جنس بتون مسلح یا مصالح ساختمانی مناسب ،کاهش داد . این دیوار باید ضد نفوذ گاز بوده و حداقل سه ساعت  در برابر آتش مقاومت کند و نیز دارای چنان ابعادی باشد که حداقل مسیر گاز برابر یا بزرگتر از فاصله جداسازی توصیه شده باشد .  این دیوار باید حداقل یک متر از مخازن ذخیره و شیرهای مرتبط با آنها فاصله داشته باشد.

 

   5-2-2مخازن

فواصل جداسازی بین منافذ  دیواره های هر ساختمان یا سازه موجود در ایستگاه سوختگیری و کلیه  مخازن که برای ذخیره یا توزیع گاز طبیعی فشرده بکار می روند، باید با مقادیر جدول یک منطبق باشند .

 

 

 

 

 

 

جدول 1ـ فواصل جداسازی ساختمانها و کالاهای خطرناک از واحد ذخیره گاز در فضای باز

 

ظرفیت کلی گاز (m3)

یا حجم کلی ذخیره گاز (lit )

فاصله جداسازی از ساختمانها یا مرزها ( m)

فاصله جداسازی از کالاهای خطرناک یا

مواد قابل اشتعال  ( m)

تا m3 1100 گاز

( تا 4500 لیتر )

 

3

 

3

1100 تا m3 2450 گاز

( 4500 تا 10.000 لیتر )

 

4

 

5

2450 تا m3 500 24 گاز

( 10.000 تا 100.000 لیتر )

 

10

 

10

یادآوری ـ ظرفیت کلی گاز، ظرفیت در دما و فشار استاندارد ( C ˚15 وفشار اتمسفر ) است وقتی در فشار 8/24 مگا پاسگال ذخیره شده باشد .

حجم کلی، ظرفیت آبی مخزن ذخیره بر حسب لیتر است .

 

5-2-2-1-هیچ مخزن ذخیره ای نباید در فاصله کمتر از سـه متر از نزدیکترین خیابان اصلی یا پیاده رو یا منبع قابل اشتعال قرار داشته باشد, مگر آنکه یک دیوار بتونی یا از جنس مصالح ساختمانی مناسب با سه ساعت مقاومت در برابر آتش ( FRR ) بین آنها قرار گرفته باشد. مخازن ذخیره بزرگ[14]  نباید در فاصله کمتر از پنج متر از پیاده روها یا مکانهای دیگر واقع شده باشد  .

5-2-2-2- هیچ مخزن ذخیره ای نباید در فاصله کمتر از پنج متر نسبت به هر کابین سوختگیری مایع   ( شامل توزیع کننده گاز مایع ) قرار گیرد .

5-2-2-3-   هیچ مخزن ذخیره ای نباید در فاصله ای کمتر از دو و نیم متر از کابین سوختگیری گاز طبیعی فشرده قرار گیرد.

5-2-3-مخازن ذخیره سازی و سیستم تراکم در فضای بسته 

 کمینه فواصل ایمنی

تجهیزات ذخیره سازی و تراکم باید با رعایت حداقل فواصل ایمنی مطابق با جدول زیر مستقر و نصب شوند:

نوع تجهیزات                                                                 

 فواصل (به متر )                                  

گنجایش ذخیره‌سازی (بر حسب لیتر آب)

تا4000 لیتر

از 4001  تا 10001

10001 به ‌بالا

    الف - حصارکشی مخازن ذخیره و کمپرسور

دیوارهای مشترک جایگاه و تاسیسات آن

5

5

10

حریم شهری طبقه همکف

3

3

3

حریم شهری طبقة فوقانی

0

0

0

ساختمان‌های چهار طبقه و بیشتر

برای بیش از 150 نفر پرسنل

10

10

15

توزیع کننده‌های گاز

5

5

5

شعله های روباز

3

3

3

ب- توزیع‌کننده‌ها

حریم شهری

4

4

4

بزرگراه و جاده ها (نواحی روستایی)                   

6

6

6

ساختمانهای اداری جایگاه

3

3

3

دیوارهای مشترک جایگاه‌ و اتاق‌ها و یا دفاتر آن (ساختمانهای اداری):

        قسمت ورودی                           

5

5

5

       اجاق‌های روباز                           

5

5

5

    ج- مخازن ذخیره سوخت‌های مایع                        

(خروجی‌های تخلیه و یا سوخت‌گیری)

5

5

5

دیوار کمپرسور خانه

3

3

3

 

* مطابق با بیشینه ارتفاع مجاز برای احداث ساختمان‌ در ساختمانها و آپارتمانهای اطراف. ولی در صورتی‌که ساختمان جنب آن بلندتر باشد، آنگاه حالت اخیر مورد نظر می‌باشد.

تذکر: دیوار مشترک بتونی و یا ساخته شده از مصالح ساختمانی (دیوار کمپرسورخانه) 5/0 متر بالاتر از کمپرسور / ساختمان مخازن ذخیره و با امتداد طولی بیشتر از یک متر از دو سوی هرکدام از آنها (کمپرسور / ساختمان مخازن)، ‌و با حداقل 3 ساعت مقاومت در برابر حریق باید ساخته شوند. آنها باید دارای مسیرهای دسترسی تودرتو (پیچاپیچ) باشند. فواصل را باید از مرز خارجی دیوار محیطی اندازه‌گیری نمود. گروه مخازن ذخیره واقع در اتاق کمپرسور و یا یک محل مختص به خود فقط از دو طرف (یک طرف در طول و طرف دیگر در عرض مخازن) می توانند با دیوارهای مجاور حداقل فاصله را داشته باشند.

5-3-کابین سوختگیری

   کابین سوختگیری گاز طبیعی فشرده نباید تا نزدیکترین مخزن ذخیره ، کمتر از 5 متر فاصله داشته باشد .

5-3-1-                طبقه بندی مناطق خطرناک ایستگاههای گاز طبیعی فشرده در پیوست ب و ت این استاندارد  تشریح شده است. تجهیزات برقی باید مناسب ناحیه ای باشند که درآن قرار می‌گیرند .

5-3-2-                توزیع کننده های سایرسوخت ها می‌توانند در ناحیه خطر که توسط توزیع کننده گاز طبیعی فشرده ایجاد شده قرار گیرند، به شرط آنکه الزامات فواصل ایمنی بند 5-3-2 را رعایت کنند .

5-3-3-                در توزیع کننده های گاز طبیعی فشرده که هنگام تعطیل بودن ایستگاه, دسترسی عموم به آنها میسر است، باید نازلهای سوختگیری طوری قفل شوند که استفاده از آنها غیر ممکن شود .

 اطلاعات  ایستگاههای سوختگیری بدون ناظر نوع کارتی یا کلیدی در پیوست « الف » ارائه شده است .

5-4-  نازل سوختگیری

5-4-1-                 در هر نقطه سوختگیری , نباید در فاصله ســه متری اطراف نازل سوختگیری منبع قابل اشتعالی وجود داشته باشد .

5-4-2-                نازل سوختگیری باید طوری قرار گیرد که ناحیه خطرناک اطراف هر یک از مکانهای سوختگیری، با هیچ یک از منافـــذ ساختمانی که جنبه مکان عمومی را دارد تداخل نکند.

 

 

 

5-5-                  استقرار واحد ذخیره گاز (گروه مخازن ذخیره)

5-5-1- اگر واحد ذخیره گاز طبیعی فشرده در مجاورت تجهیزات پمپ بنزین یا جایگاه تحویل سوخت مایع باشد، این دو باید حداقل پــــنج متر با یکدیگر فاصله داشته باشند..

5-6-                      سیستم ثابت ذخیره گاز و چیدمان

5-6-1-                  مخازن

واحدهای چند مخزنی که یک مجموعه ذخیره ثابت گاز طبیعی فشرده را تشکیل می دهند و بصورت عمودی قرار می گیرند، باید به نحوی نصب و مستقر شوند که امکان دسترسی راحت به کلیه مخازن و اتصالات آنها وجود داشته باشد..

5-6-1-1- برای اطمینان از دسترسی آسان، همه اتصالات مخزن باید طوری قرار گیرند که در هر واحد, همه به یک سمت باشند . این چنین واحد ذخیره ای باید از دیگر واحدها حداقل 2 متر فاصله داشته باشد . وقتی واحدهای ذخیره  افقی به موازات یکدیگر قرار می‌گیرند، اتصالات مخازن باید طوری ترتیب داده شوند که مقابل اتصالات واحدهای دیگر قرار نگیرند. فواصل جداسازی، چیدمان کابین سوختگیری و یک مخزن ذخیره افقی متداول در شکل های ث ـ 1و ث ـ2 آورده شده است

5-6-1-2- در هر واحد ذخیره , مخازنی که بطور افقی نصب می‌شوند باید حداقل 30 میلیمتر از یکدیگر فاصله داشته باشند . ماده بکار رفته برای جدا کردن مخازن باید مناسب  بوده و نباید جاذب رطوبت باشد و در نقاط تماس باید اقدامات لازم برای جلوگیری ازخوردگی انجام شود . شیرهای مخازن باید روبروی نقطه سوختگیری، به گونه ای قرار گیرند که تخلیه گاز به سمت بالا صورت گرفته و از مخازن بالایی فاصله داشته باشند . شیرها، چند راهه ها و لوله کشی ها باید طوری باشند که در مقابل آسیب ناشی از خودروها، وسایل تعمیر یا عبور تجهیزات حفاظت شده باشند .

 5-6-1-3-  کلیه مخازن ذخیره باید بر روی ســازه ای[15] محکم , مطمئن و با تخلیه مناسب آب نصب شوند . این ســـــازه می‌تواند به شکل یک سکو باشد که لبه های آن تا فاصله دو متری از جلو و کناره های واحد مخازن ذخیره  امتداد داشته باشد.  

5-6-1-4- کلیه مخازن ذخیره نصب شده در فضای باز  باید توسط نرده ای از جنس توری فولادی دندانه دار یا چیزی مشابه آن که منطقه انبارش را از یک متری گروه مخازن  ذخیره احاطه کرده طوری محافظت شوند که از آسیب دیدن یا دستکاری افراد غیر متخصص محفوظ بماند . واحدهای ذخیره باید از برخورد کامیون ها، تریلرها و دیگر خودروهایی که در حال تردد  هستند ( در صورت وجود احتمال چنین برخوردی ) محافظت شـــــوند، و اینکار را می‌توان از طریق نصب یک جدول , نــــرده یا تیرک مناسب انجام داد .

 

5-6-1-5-  مخازن ذخیره سازی گاز نصب شده در فضای باز باید برای حفاظت در برابر تاثیرات سوء دارای یک سقف یا سایبان باشند. چنین سقف و سازه ای باید طوری طراحی شده باشد که عبور گاز آزاد شده یا نشت کرده را تسهیل کند و نباید امکان حبس شدن گاز را بوجود آورد .

6-تجهیزات و اجزاء

6-1- موارد کلی

6-1-1- مخازن ذخیره گاز طبیعی فشرده نصب شده در فضای بسته باید همراه کمپرسورها  در یک مکان یا مکانی مختص به خود نصب گردند . در مناطق سردسیر ، نصب دستگاه خشک کن به صورتی که در استاندارد ملی شماره 7650 ارائه شده است, برای جلوگیری از تشکیل هیدراتها باید مورد نظر قرار گیرد .

 6-1-2- مخازن ذخیره گاز طبیعی فشرده باید قابلیت کار با فشار 250 بار را دارا بوده و باید با الزامات استاندارد ملی به شماره .....[16] مطابقت داشته باشند . این مخازن باید توسط سازمانهای ذیصلاح مورد بازرسی و تأیید قرار گیرند . بایستی بر روی مخازن ، شیر اطمینان  نصب شده باشد که در فشار معادل 15 تا 20 درصد بالای حداکثر فشار کاری ، شروع به تخلیه فشار نماید .

 6-1-3- شیرهای اطمینان باید توانایی آزادسازی حداکثر شدت جریان تغذیه گاز را دارا باشند . محل قرارگیری شیرها ممکن است بعد از کمپرسور یا رگولاتور باشد .

 6-1-4- اتصالات و فلنچ ها باید برای فشار کاری مخزن مناسب بوده و نصب آنها باید مطابق الزامات استانداردهای ملی موجود در این رابطه باشد .

 6-1-5- مخازن تحت فشار نباید جوشکاری و تعمیر شده و تغییر یافته باشند . فقط صفحات محل استقــــرار و یا  پایه های مخازن را میتوان جوشکاری نمود . اتصالات داخلی بین مخازن و کمپرسورها باید قابلیت حرکت نسبی جزئی را  داشته و جاذب ارتعاش باشند .

6-2- نصب مخازن گاز طبیعی فشرده

   6-2-1- نصب مخازن باید به گونه ای باشد که هیچگونه تمرکز بار اضافی بر روی محل استقرار آنها وجود نداشته   باشد . محلهای استقرار مخازن باید از جنس بتون مسلح باشد . سازه های نگهدارنده یا محافظ فلزی در صورت استفاده , باید در مقابل آتش سوزی محافظت گردند . بطوریکه حداقل به مدت ســه ساعت در برابر آتش مستقیم ، بدون اینکه مخازن سقوط کنند مقاومت داشته باشند .

  نصب بر روی نگهدارنده ها باید بنحوی باشد که انبساط و انقباض مخزن و لوله های مربوط به آن امکان پذیر باشد ( فاصلة ابعادی لازم وجود داشته باشد ).

 مخازن نصب شده باید دارای پوشش رنگ سفید مطابق با استانداردهای سازنده باشند .

    6-2-4- تمهیدات لازم برای جلوگیری از ایجاد خوردگی در محل تماس مخازن با نگهدارنده ها ، باید در نظر گرفته شود . باید دقت بعمل آورد که در طی مراحل رنگ آمیزی مشخصات مخازن و تأییدیه ها با رنگ پوشیده نشوند و قابل رؤیت باشند .

 

6-2-5- برای استفـاده از مخازن دست دوم یا مخازنی که مدت یکسال یا بیشتر استفاده نشده است ، باید مجـوز بهـره برداری مجدد از مراجع ذیصلاح اخذ گردد . توصیه میشود که برای هر نصب جدید از مخازن نو استفاده گردد .

6-2-        مخازن ذخیره گـــــاز

6-3-1- فشار طراحی مخازن باید بر اساس حداکثر فشار کاری 250 بار باشد .

6-3-2- سازه نگهدارنده مخازن باید در برابر خوردگی مقاومت داشته باشد و یا روی سطوح آن عملیات لازم برای جلوگیری از خوردگی انجام شده باشد .

6-3-3- سازة نگهدارنده باید برای نصب محکم و بدون لقی مخازن مناسب باشد تا آسیبی به اتصالات مخازن وارد نشود . بهر حال ، باید امکان بازکردن آنها برای تعمیرات یا بازرسی وجود داشته باشد . تمام شیرهای عملگر[17] باید همواره از اطراف محل نگهداری مخازن ، قابل دسترس باشند .

6-3-4- هر سری از مخازن باید دارای فشار سنج , شیر اطمینان و مجرای تخلیه مخصوص خود  باشند .

 

6-4 -  محل نگهداری تجهیزات

6-4-1- کمپرسورها و مخازن ذخیره گاز باید در اتاقهای مناسبی (کمپرسور خانه) قرار گیرند . محل هایی که برای این منظور در نظر گرفته میشوند ، نباید برای منظور دیگری استفاده گردند .

 

6-4-2 - باید دو مسیر ورودی غیر مستقیم که در دو سر یکی از قطرهای اتاق قرار دارند ، با حداقل عرض 1/1 متر برای چرخش آزاد وجود داشته باشد . درب ورودیها باید به سمت بیرون باز شوند و دارای لولا های آهنی بوده و به صورت آهسته و کنترل شده بسته شوند .

 

6-4-3- ورودیهای غیر مستقیم ذکر شده باید به راهروها و یا مسیرهای خروج اضطراری ختم شوند . حداقل عرض آنها باید 1/1 متر بوده و مانعی در طول مسیر قرار نگیرد . این مسیر آزاد باید تا خیابان و یا محوطه سوختگیری ادامه پیدا کرده و مسیر آن نباید توسط فروشگاهها یا مغازه های دیگر مسدود گردد . باید در صورت لزوم علائم راهنمای خروج نصب گردد .

 

6-4-4 - دیوارهای اتاق کمپرسور یا کمپرسور خانه باید حداقل 15 سانتیمتر ضخامت داشته باشد و با ویژگی حداقل ســه ساعت مقاومت در برابر آتش و با بتون مسلح نوع H13 (130 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع ) و یا قویتر ساخته شوند.  ساختار بتونی دیوار باید دارای آرماتور بندی با شبکه هائی به  ابعاد 15 سانتیمتر  با استفاده از میلگرد فولادی با قطر 10 میلیمتر و مقاومت نهایی کششی حداقل 4200 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد .

برای اطمینان از ایمنی بالا و قدرت تحمل دیوار در برابر خرد شدن ناشی از ضربه یا انفجار ، تقویت بیشتر شبکه آرماتور و بتون ریزی مرحله به مرحله راه حل مناسبی است . سطح اولیه که پس از ریختن بتون حاصل میشود باید حفظ گردد و هیچگونه گچ کاری و ایجاد پوشش سطحی مجاز نمی باشد .

 

6-4-5 - دیوارها باید ( با توجه به محاسبات آنالیز خاک ) بر روی شناژ بتونی مسلح استوار گردند . سقف محل نگهداری کمپرسورها و یا مخازن ذخیره گاز باید براحتی قابل برداشتن بوده و دارای اتصال جزئی با دیوارهای پیرامونی باشد . مکانهای نگهداری کمپرسورها و مخازن ذخیره گاز باید بطور کامل دارای سیستم تهویه باشند . تهویه ها باید زیر سطح سقف و 50 سانتی متر بالاتر از آخرین جزء تحت فشار به تعداد مناسبی توزیع شده باشند . در صورتیکه دریچه هایی در قسمتهای پایین تر باشند باید تمهیداتی در نظر گرفت که از بیرون زدن آتش یا پرتاب اجسام به بیرون ، در شرایط وقوع  انفجار جلوگیری بعمل آید .

 

6-4-6 - باید جریان کافی از هوای خنک کننده ، بطوریکه دمای داخل اتاقکها هیچگاه بیشتر از 10 درجه سلسیوس از دمای بیرون بالاتر نرود تأمین گردد . در داخل اتاقکها باید راهرویی با عرض حداقل 90 سانتیمتر در بین تجهیزات موجود , بین کمپرسور و دیوار در نظر گرفته شود . نباید در تمام مسیر راهرو مانعی وجود داشته باشد . اندازه ها باید از پایه های کمپرسور و یا بیرونی ترین کناره آن اندازه گیری شود .

اگر برای تعمیرات ، به راهروی با عرض بیشتر احتیاج باشد ، باید راهروها و ورودیهای اتاقک را بزرگتر در نظر گرفت .

 

6-4-7- تجهیزات مورد استفاده باید عایق صدا[18] باشند . باید تجهیزات جاذب ارتعاش برای جلوگیری از انتقال ارتعاشات خارج از حد معمول به ساختمانهای مجاور ، تعبیه گردند . برای این امر ، نباید رابطی بین دیوارها قرار داشته باشد ، زیرا باعث انتقال سر و صدا و ارتعاش به آنها می گردد .

 

6-4-8 -احداث در طبقات بالاتر

 برای احداث ساختمانها و محلهای نگهداری کمپرسورها و مخازن ذخیره گاز در طبقات بالاتر از سطح زمین باید دستورالعملهای زیر در نظر گرفته شوند :

 - اگر زیر این طبقات محل عبور خودروها قرار دارد ، باید حداقل پنج متر از سطح زمین ارتفاع داشته باشد .

 - راهرو پله اصلی باید از مسیرهای عمومی قابل دسترس بوده و دارای علائم خروج باشد .

 - باید در طرفین پله ها ، نرده های محکم و مطمئن قرار گیرد و حداقل عرض مسیر عبور باید 1/1 متر باشد . در صورتیکه نرده های حفاظ راهرو بیشتر از 5/7 سانتیمتر از پایه ها جلوتر باشد ، باید ملاک محاسبة عرض راهرو در نظر گرفته شود . ارتفاع راهروها باید حداقل 3/2 متر باشد که از کف پیاده رو یا اولین پلـــه روی زمین و یا هـــر سـطح یا سقف پــایین تری

 اندازه گیری می شود .

 - جنس مورد استفاده در ساخت راهروها باید غیر قابل اشتعال و مقاوم در برابر آتش باشد . ترجیحاً باید در جهت حرکت راهرو تغییری وجود نداشته و مستقیم باشد . قسمتهای متوالی راه پله نباید بیشتر از 21 پله متوالی داشته باشد . تمام پله ها باید اندازه یکسان داشته و ابعاد آنها مطابق رابطه ذیل باشد :

 

                                                متر63/0 ~6/0t + r =2  

 که در آن :

 

پیشانی پله t =   (حداکثر 18 سانتیمتر )

عرض پله   r =  (حداقل 26 سانتیمتر )

 

پهنای قسمت پاگـــردها نباید کمتر از 75/0 پهنای پله ها باشد و لازم نیست کـــه از 1/1 متر نیز بیشتـــر شود.پهنای پاگرد را میتوان برابر با پله ها در نظر گرفت .

 در محلهای نگهداری کمپرسور باید پله اضطراری نیز در نظر گرفته شود تا زمانیکه آتش به طبقات بالا میرسد ، بتوان از آن برای رسیدن به راههای خروج در سطح زمین استفاده نمود .

دسترسی به پله های اضطراری نباید وابسته به پله های اصلی باشد . ( دسترسی جداگانه لازم است ) . چنین پله هایی باید غیر قابل اشتعال بوده و مقاوم در برابر آتش باشند . نوع پلکان میتواند از نوع عمودی یا نردبانی دو طرفه باشد ، که در این صورت فاصله نردبان تا دیوار باید حداقل 15 سانتیمتر باشد . پله ها باید ایمن و به سهولت قابل استفاده باشند .

 

6-4-9- اگر موقعیت و مکان جایگاه در مناطق غیرمسکونی (غیر شهری یا جاده های بین شهری) قراردارد ، وجود دیوارهای بتونی برای محل نگهداری کمپرسورها و مخازن ذخیره گاز ضروری نمیباشد . در این مورد ، اطراف آنها باید با شبکة توری سیمی احاطه گردد و دو محل ورودی ( که در دو سر قطر محوطه باشند ) تعبیه گردد . ارتفاع توری باید حداقل سه متر باشد . در این صورت حداقل فواصل ایمنی باید دو  برابر مقادیر ذکر شده در این استاندارد, در نظر گرفته شود . زمانیکه مناطق مجاور به بافت مسکونی تبدیل شوند باید شرایط مطابق با استاندارد تغییر کند.

    تذکر مهم: تعیین شرایط چیدمان کمپرسور مخازن در واحدهای پیش ساخته (بسته های آماده) و همچنین ضخامت        دیواره اینگونه مجموعه ها تا زمان تدوین استاندارد بعهده مقام ذیصلاح می باشد. البته در ارتباط با نحوه عایق بندی         حرارتی و صوتی دیواره ها و فواصل ایمنی در جایگاه می بایست الزمات اعلام شده در فصلهای 5 و6 کاملاً رعایت گردد.

 

7 - طراحی فضای تردد و حرکت

7-1- جایگاههای سوختگیری سریع :

7-1-1- کلیات :

 

    7 -1-1-1- چیدمان سکوهای سوختگیری باید طوری باشد که امکان ورود و خروج آسان خودروها را فراهم آورد . در زمانیکه خودروها برای سوختگیری توقف کرده اند ، نباید مسیر ورود یا خروج را مسدود نمایند و نیز نباید باعث اشغال مسیرهای عمومی شوند . در زمان سوختگیری ، جهت خودروها ترجیحاً باید بسوی خیابان باشد . مسیرها و فضاهای داخل جایگاهها به هیچ عنوان نباید به عنوان مسیر عبور خودروها در نظر گرفته شوند ، مگر اینکه به تأیید مقامات ذیصلاح رسیده باشد .

 

7-1-1-2- راستای خودروها در زمان سوختگیری باید موازی با راستای سکوی سوختگیری باشد و راستایی بر خلاف آن مجاز نیست . خودروها برای رسیدن به مسیر ورودی یا خروجی ، نباید با دنده عقب حرکت کنند .

 

7-1-1-3- اگر دو یا تعداد بیشتری سکوی سوختگیری احداث میشود ، ترجیحاً باید بصورت موازی باشند ، بطوریکه امکان تخلیه سریع در حالت اضطراری را داشته باشد . بر روی هر سکو ، حداکثر می توان تا چهار کابین دارای یک یا دو شیلنگ را بصورت ردیفی نصب نمود .

 

7-1-1-4- مقادیر زوایای α و β ، زاویه بین مسیرهای ورودی و خروجی باید برای تردد خودروها مناسب باشند. زوایای چرخش بیشتر از 90 درجه ( نسبت به وضعیت اولیه خودرو در خیابان ) مجاز نمیباشد ، مگر در موارد خاصی که شعاع گردش بزرگتر امکان پذیر باشد .

 

 

 

7-1-1-5- کف سازی محوطه تردد خودروها

 

تمام مسیرهای موجود در جایگاه ، باید سطحی مقاوم در برابر عوامل محیطی ( سرما ، گرما و رطوبت ) و مقاوم در برابر هیدروکربنها ( بنزین ، روغنها و ... ) باشد . سطح محوطه باید سفت و غیر لغزنده باشد .وجود سطح خاکی در جایگاه مجاز نمیباشد . سطح مسیرهای سوختگیری باید افقی ( بدون شیب تند ) بوده و شیبهایی که برای جمع آوری آبهای سطحی در نظر گرفته میشوند نباید باعث لغزندگی خودروها گردد .

 

7-1-2- ابعاد و فواصل

 

7-1-2-1- ابعاد سکوی سوختگیری باید طبق مندرجات جدول شمارة یک و مطابق شکل چهار باشد. حداقل عرض مسیر ورودی ( E ) باید 5/6 متر باشد . علاوه بر این ، مقدار فاصله  D در شکل پنج نیز باید رعایت گردد . عرض مسیر خروجی باید مطابق شکل شمارة شش باشد .

 

7-1-2-2- عرض مسیرهای سوختگیری برای وضعیتی که سکوهای سوختگیری موازی هستند باید حداقل سه متر باشد . از این رو حداقل فاصلة بین دو سکوی موازی باید شش متر در نظر گرفته شود . فاصلة نقاط انتهایی دو سکوی سوختگیری که بصورت ردیفی میباشند باید حداقل هفت متر باشد ( مطابق شکل شمارة 7 ).

 کابینهای سوختگیری باید در جهت حرکت خودروها بصورت صعودی شماره گذاری شوند . در مواقعی که بیش از دو کابین سوختگیری روی هر سکو باشد ،‌میتوان مسیر اضافه ای حداقل به عرض سه متر از محل کابین دوم به بعد در نظر گرفت ( مطابق شکل شمارة‌8 ).

 

7-1-2-3- فاصلة بین کابینهای سوختگیری و خطوط مرزی اماکنی که دیوار ندارند و یا ساختمانهایی که منافذ یا بازشوهائی برای ورود گاز به آنها وجود دارد ، باید حداقل پنج متر باشد . در صورتیکه خطوط مرزی دارای دیوارهایی بدون منفذ یا بازشوی ورود گاز باشند ، این فاصله میتواند تا انـدازة سـه متر کاهش یـابد . حداقل فاصلة بین کابینها سوختگیری تا خطوط مرزی ( حاشیه جلویی جایگاه ) باید پنج متر باشد ( مطابق شکل شمارة 9 ).

 

 

7-1-3- سکوهای سوختگیری

 

7-1-3-1- چیدمان کابینهای سوختگیری که بصورت ردیفی در یک یا چند سکوی سوختگیری قرار دارند ، نباید باعث جلوگیری از استفادة همزمان تمام شیلنگها گردد . حداقل فاصله بین کابینهای سوختگیری باید 10 متر باشد . در صورت استفاده از دو کابین تک شیلنگ به جای یک کابین دو شیلنگی ، فاصلة حداقل 5/0 متر و حداکثر یک متر بین آن دو باید رعایت گردد (مطابق شکل شمارة‌10) .

 

7-1-3-2- کـابینها باید در فضای آزاد نصب گردند و ارتفاع سایبان باید حداقل 5 متر از سطح زمین باشد . پایه هایی که شیلنگها به آنها آویزان شده اند نیز از اجزاء کابین سوختگیری محسوب میگردند . بـر روی سکوهای سوختگیری باید محفظه ای جهت قـرارگیری شیـرهای قطع جریان گاز تعبیه گردد . این محفظه باید دارای درپوش متحرک یا لولایی ، بدون لبه های برنده بوده و نیز مجهز به دستگیره هم سطح با درپوش باشد . حداکثر وزن مجاز درپوش ، پنج کیلوگرم  است . عمق قرارگیری شیرها نباید بیش از 40 سانتیمتر پایینتر از سطح سکو باشد . ابعاد این محفظه باید امکان دسترسی آسان و عملکرد راحت شیرها را فراهم آورد .

 اگر این محفظه در زیر سطح زمین باشد، باید حداقل دارای یکی از شرایط زیر باشد :

 

 

 

- از قسمت کف به شبکة فاضلاب متصل باشد .

- قابلیت جذب و نفوذ آب از کف حفره وجود داشته باشد .

 

7-1-3-3- در صورتیکه ارتفاع سکوی سوختگیری از کف جایگاه کمتر از 2/0 متر باشد ، باید موانع و حفاظهای مکانیکی در دو انتهای آن نصب گردند . طراحی حفاظها باید بنحوی باشد که در برابر برخورد خودرو با سرعت 10 کیلومتر در ساعت مقاومت داشته باشند . ارتفاع این حفاظها نباید کوتاهتر از ارتفاع سپر خودروها باشد .

 

7-1-3-4- اتصالات موجود روی کابینهای سوختگیری باید انعطاف پذیر بوده تا جاذب ارتعاش و ضربه باشند . سطوح بیرونی کابینهای سوختگیری و سایر نشانگرهای روی کابین ، میتواند از جنس فلز یا پلاستیکهای خود اطفاء باشد .

 

7-1-4- نواحی اطراف و مربوط به جایگاه

 

در صورتیکه نواحی و اماکنی از قبیل : پارکینگ ، کارواش ، تعویض روغن ، فروشگاه لاستیک و یا فروشگاههای لوازم یدکی و یا فروشگاههای چند منظوره و ... در جایگاه تعبیه شوند ، باید طوری طراحی گردند که خودروها در هنگام استفاده از این نواحی ، مزاحمتی برای خطوط ورودی و خروجی و منطقة سوختگیری بوجود نیاورند . اگر خدمات دیگری از قبیل فروشگاه مواد غذایی ، سالن های اجتماعات ، اماکن تفریحی و ... در جایگاه تعبیه شده اند باید دسترسی مستقیم آنها از طریق خیابان اصلی انجام گیرد .

در داخل جایگاه برای عبور عابرین باید مسیری در نظر گرفته شود که از مناطق سوختگیری و یا محل عبور خودروها استفاده ننمایند .

 

7-1-5- چیدمان خاص مناطق تردد و سوختگیری خودروها

 

 

7-1-5-1 چیدمان مربعی سکوهای سوختگیری

 

وقتی سکوهای سوختگیری به گونه ای چیده شده باشند که هر کدام در یکی از رئوس مربع قرار گیرند ، حداقل فاصله میان آنها باید به شرح ذیل رعایت گردد : ( مطابق شکل شمارة 11 )

فاصلة بین دو سکوی موازی ده متر ، فاصلة دو انتهای دو سکوی هم امتداد هفت متر و فاصلة بین دو کابین ده متر باشد . مطابق شکل یازده در مرکز این فاصلة ده متری بین سکوهای سوختگیری ، باید مسیری با عرض چهار متر برای عبور خودروها در نظر گرفته شود . خودروهای ساکن و ایستاده برای سوختگیری نباید در داخل این مسیر چهار متری باشند . برای این نوع چیدمان ( چهار ضلعی ) بیشتر از چهار سکوی سوختگیری توصیه نمیگردد .

 

7-1-5-2- سایر انواع چیدمان

 

برای سایر انواع چیدمان که ترکیبی از ردیفهای موازی یا متوالی باشند ، چیدمان سکوها باید مورد تأیید مقامات ذیصلاح قرار گیرد . در این حالت ، فضای حرکت و تردد خودروها باید کاملاً مورد مطالعه قرار گیرند .

 

 

 

 

7-2- جایگاههای سوختگیری کند :

 

 

7-2-1- کلیات

 

7-2-1-1- برای انجام سوختگیری ، ممکن است خودروها در حالت موازی با سکوی سوختگیری قرار نگیرند . در این حالت حرکت با دنده عقب برای نزدیک شدن به جایگاه یا خروج ، مجاز است . در این حالت باید شرایط تخلیة فوری جایگاه در شرایط اضطراری پیش بینی گردد .

 

7-2-1-2 خودروهای در حال سوختگیری نباید باعث ایجاد مزاحمت برای تردد سایر خودروها در جایگاه باشند . در زمان سوختگیری ، درب خودروها نباید قفل باشد و سوئیچ خودرو باید در جای خود قرار داشته باشد .

 

7-2-2- نواحی تردد و حرکت خودروها

7-2-2-1- نواحی مربوط به خطوط سوختگیری

 وقتی که محل توقف خودروها در امتداد سکوهای سوختگیری نباشند ، باید محدودة قرارگیری هر خودرو مشخص شده باشد . ابعاد هر محدوده در مقایسه با خودرو باید دارای شرایط ذیل باشد :

- طول محدوده باید حداقل یک متر از طول خودرو بلندتر باشد .

- عرض آن باید حداقل یک متر از عرض خودرو بیشتر باشد .

 

7-2-2-2- حداقل عرض مسیرهای ورودی یا خروجی نیز باید مطابق رابطه زیر باشند

G = A + L Sinγ + B Cosγ   

که در آن :                    

G =  عرض مسیر

A =  5  متر

= B  عرض خودرو

L =   طول خودرو                                                                                     

  γ =  زاویة بین محور طولی مسیر ورودی یا خروجی نسبت به محور طولی سکو

 

عرض مسیرهای ورودی / خروجی در صورتیکه برای عبور دو طرفه خودروها در نظر گرفته شوند ، باید حداقل پنج متر افزایش یابد . سطح مسیرهای سوختگیری باید به طور کامل تراز گردد . ( شکل شمارة 12 ) 

 

 

7-2-3- سکوهای سوختگیری

 

برای حفاظت مکانیکی از کابینهای سوختگیری گاز طبیعی فشرده باید نرده های حفاظ که از سطح سپر خودروها پایین تر نباشد ، نصب گردند . این نرده ها باید در فاصلة حداقل 30 سانتیمتر از کابینها قرار گیرند . فاصلة بین کابینهای سوختگیری و منافذ روی دیوارهای ساختمانهای اطراف ( پنجره ، درب و ... ) باید حداقل پنج متر باشد .

 

 

 

 

8-    لوله کشی

 

8-1-کلیات

8-1-1- لـوله کشی ها  باید مطابق با توصیه های استانداردهایی مانند   IGS , ANSI/ASME   و یا مورد قبول مراجع ذیصلاح باشند . لوله کشی فشار قوی باید قابلیت کارکرد حداکثر فشار کاری 250 بار را دارا باشند .

جوشکارانی که بر روی لوله کشیهای کم فشار یا فشار قوی کار می کنند ، باید مورد تأیید مرجع ذیصلاح باشند . روش جوشکاری باید بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره....[19]  و آزمون مهارت جوشکاران باید بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره.....[20]  صورت گیرد .

 

8-1-2- در صورتیکه قسمتی از لوله کشی بصورت روکار یا نصب در ارتفاع (نه روی زمین) انجام گردد ، باید تمهیدات لازم برای انبساط و انقباض و تکیه گاههای لازم  برای رفع ارتعاش و لرزش و دیگر عوامل در نظر گرفته شود . همینطور باید تکیه گاهها در حفره هایی که به همین منظور در زمین ایجاد گردیده اند ، بصورت مستحکم نصب گردند . این قسمت از لوله ها ، باید با ضد زنگ پوشیده شده و پوشش نهایی با رنگ زرد انجام شود.

 

8-1-3- لوله کشی پر فشار (با فشار کاری حد اکثر 250 بار) باید از فولاد زنگ نزن مناسب ساخته شده و در درون کانالهای مناسبی که دارای دیوارهائی با حداقل ضخامت 15 سانتیمتر میباشند، قرار گیرد. این دیوارها باید از بتون مسلح با شبکه های آرماتور بندی مضاعف ساخته شود. درپوش کانالها باید از شبکه های (گریتینگهای فولادی) با استحکام قابل قبول برا ی تحمل حداکثر بارهای وارده، به گونه ای ساخته شوند که تخلیه گاز و تهویه فضای درونی کانال به راحتی امکان پذیر باشد.     

 

8-1-4- لوله کشی پر فشار میتواند با استفاده از فرایند جوشکاری صورت گرفته و یا با بهره گیری از اتصالات رزوه ای  فشاری عملی گردد.

 

8-1-5- برای اجرای لوله کشی کم فشار از قست مترینگ تا کمپرسور باید مطابق با شرکت ملی گاز ایران عمل شود.

 

 

8-2 - تجهیزات قطع اضطراری و شیرهای اطمینان

 

8-2-1- لولة گاز ورودی کمپرسور ، باید دارای شیر دستی قطع جریان بوده و باید در محلی نصب شود که به راحتی در دسترس بهره بردار باشد. وانگهی در قسمت ورودی کمپرسور باید از یک شیر قطع و وصل خودکار (شیر خودکنترل) استفاده نمود. ترتیب و آرایش شیرهای قابل نصب در قسمت ورودی کمپرسور در قسمت دوم این استاندارد: تجهیزات کمپرسور گاز طبیعی مندرج میباشد.

 

8-2-2- در قسمت ورودی شیر تنظیم فشار ، وجود سیستم قطع جریان الزامیست . این سیستم باید در فشار 10 درصد بیشتر از حداکثر فشار ورودی کمپرسور عمل نماید . یک شیر یکطرفه باید در مسیر کمپرسور و مخازن ذخیرة گاز ، تا حدامکان نزدیک به کمپرسور قرار داده شود . یک کلید قطع فشار دائمی بر روی خروجی کمپرسور ، قبل از مخازن گاز با هشدار دهنده های نوری و صوتی که فقط قابلیت راه اندازی مجدد توسط بهره بردار را داراست ، نصب گردد . فشار عملکرد آن باید 10 درصد بالای حداکثر فشار کاری باشد .

 

8-2-3-سیستم آشکار سازی و اعلام حریق: برای سیستم شناسائی و اعلام حریق در اتاق کمپرسور و اتاق کنترل و در ساختمان اداری باید بر اساس استاندارد صنعت نفت (IPS) عمل نمود. بر این اساس باید در اتاق کمپرسور باید حداقل دو عدد دیتکتور گاز، دو عدد دیتکتور شعله با حساسیت UV ، IRو دو عدد دیتکتور حرارت و در اتاق کنترل حد اقل یک عدد دیتکتور دود و در ساختمان اداری حداقل یک عدد دیتکتور دود نصب گردد. وانگهی ، یک نشانگر و حس گر دو مرحله ای برای مواد قابل احتراق و انفجار باید نصب گردد که در مرحلة اول باید زنگ اخطار را به صدا درآورده و در مرحلة دوم تجهیزات کمپرسور را به صورت خودکار قطع نماید . 

 

8-3- شیرها و اتصالات

 

8-3-1- کلیات

تأیید نوعی شیرها و اتصالات باید مطابق با استانداردهای مورد تأیید مرجع ذیصلاح انجام پذیرد . از شیرها و اتصالات چدنی نباید استفاده گردد .

کوپلینگها ، اتصالات و رزوه ها باید با فشار کاری سازگار بوده و مطابق با الزامات استانداردهای تجهیزات نصب شده باشند . شیرهای قطع جریان باید تا جائیکه میسر است به تجهیزات مربوطه مانند مخازن ، کمپرسورها و ... نزدیک بوده و به سادگی قابل دسترس باشند .

 

8-3-2- شیرهای اطمینان تخلیه فشار [21]

این شیرها باید در مخازن ذخیره حجیم ، گروه مخازن (کپسولهای) ذخیره ، خروجی هر مرحلة کمپرسور ، بعد از هر شیر تنظیم فشار و در هر جایی که باید در برابر افزایش فشار محافظت گردد ،‌ نصب شوند . بجز در مورد شیر اطمینان تخلیه فشار مخازن ذخیره که باید در 20 درصد بالاتر از حداکثر فشار کاری مجاز مخزن عمل نماید, شیرهای اطمینان باید در محدودة 10 الی 15 درصد بالاتر از فشار کاری یا فشار عملکرد تنظیم شوند.

 

8-3-2-1- کلیه شیرهای اطمینان تخلیه فشار باید در برابر باران و مواد خارجی مانند گرد و غبار محافظت گردد . برای این منظور طراحی آنها باید دارای کیفیت بالا بوده و از موادی که ضد جرقه هستند ، استفاده گردد .

 

8-3-2-2- مشخصات زیر باید بر روی شیرهای اطمینان به صورت خوانا و پاک نشدنی درج گردند :

- نام و علامت تجاری سازنـــده

- فشار تنظیم بر حسب بار

- دبی هوا در دمای 15 درجه سلسیوس و فشار جو بر حسب  متر مکعب بر دقیقه

- ماه و سال انجام کالیبراسیون

- شماره سریال قطعه

 

 

 

8-3-3- روش نصب

8-3-3-1- اتصال شیرهای اطمینان تخلیه فشار به اتصالات مهره ماسوره ای ، فلنجها ، نازلها ، لوله های تهویه و سایر اتصالات نباید باعث کاهش سطح مقطع مسیر تخلیه گاز شود .

قطر خروجی شیرهای اطمینان تخلیه فشار باید بزرگتر از قطر ورودی شیر باشد که مانعی برای جریان خروجی ایجاد نگردد . محل نصب آنها بین تجهیزات قطع جریان و  اجزائیست که باید حفاظت گردند . دبی خروجی آنها باید حداقل 110 درصد ماکزیمم دبی کاری باشد .

 

8-3-3-2- لوله های تخلیه دو یا چند جزء از تجهیزات کاهنده را به شرطی میتوان به یک چند راهــه اتصال داد که سطح مقطع آن حداقل برابر جمع سطوح مقاطع لوله های ورودی بوده، مشروط بر اینکه فشار عملکرد شیرهای اطمینان  یکسان باشد .

 

8-3-3-3- انتهای لوله تهویه باید حداقل شش متر از سطح زمین و 5/2 متر از سقف اتاقک کمپرسور ، بالاتر باشد. بعلاوه ، با توجه به ساختمان ها و بناهای مجاور ، ارتفاع انتهای لوله تهویه باید مطابق رابطه ذیل باشند :

 

h > H - D + 2.5

که در آن  :             h    = ارتفاع انتهای لوله تهویه (بر حسب متر )

                                 H  = ارتفاع بلندترین بنای مجاور (بر حسب متر )         

                         D = فاصلة افقی بنای مجاور تا لوله تهویه (بر حسب متر )

 

8-3-3-4- لوله تهویه باید دارای کاهندة صدا باشد که در صورت تجاوز شدت صدا از مقدار مجاز ، عمل نماید . تخلیه تمام سیستمهای کـاهنده فشـار در اتـاقک کمپـرسور بـاید به داخل مخزن ضربه گیر هدایت گردند .  طراحی و ساخت مخزن ضربه گیر باید مورد تأیید مرجع ذیصلاح باشد .

 

8-3-3-5- سیستم تخلیه گاز حیـن سـرویس ( برای زمان سرویسهای دوره ای یا تعمیرات ) باید در محلهای مناسب ، با شیر دستی مجهز به درپوش ، تعبیه گردد . تخلیه متناوب گاز از لوله های تهویه به علت نقص در نگهداری و ... پذیرفته نیست . مگر در صورت اجبار یا تعمیـرات ،که در ایـن شرایط ، پرسنـل باید آگاهی لازم راجع به خطرناک نبودن این وضعیت را به مراجعه کنندگان اعلام کنند .

 

 

8-3-4- شیرهای قطع جریان اضافی[22] 

 

تمامی مخازن ذخیره و اتصالات خروجی مخازن ، به غیر از خروجی شیرهای اطمینان باید با شیرهای قطع جریان اضافی نیز محافظت گردند . شیر قطع جریان اضافی باید مانع نشت گاز به هوای آزاد باشد . در مواقع ایجاد ترک یا شکستگی یا هر گونه اشکال در لوله کشی ، تجهیزات ، شیلنگ ها و ... شیرهای قطع جریان اضافی باید فعال گردند .

علائم و مشخصات زیر باید بر روی شیرهای قطع جریان اضافی درج گردد :

 

- نام یا علامت تجاری سازنـــده

- مدل شیرهای قطع جریان اضافی

- حداکثر دبی عبوری

- دبی جریان برای سیال طراحی شده

- ماه و سال ساخــــت

 

8-3-5- شیرهای قطع جریان خودکار سریع با قابلیت کنترل از راه دور

 

8-3-5-1- به غیر از شیرهای یکطرفه یا شیرهای قطع جریان اضافی ، باید از شیرهای قطع جریان مجهز به سیستم الکتریکی یا پنوماتیکی یا ترکیب هر دو ، استفاده نمود . این شیرها با قابلیت کنترل از راه دور ، باید در ورودی کمپرسور بعد از کنتور و در خروجی هر واحد مخازن تحت فشار ، نصب گردند . در مورد کمپرسورهایی که موتور گاز سوز دارند  باید یک شیر با مشخصات فوق ، مابین موتور و کنتور جریان قرار گیرد .

 

8-3-5-2- سیستم عملکرد اینگونه شیرها باید از نوع کاملاً ایمن باشد که وقتی نیروی محرک شیر قطع شود ، جریان را قطع کند . در مواقعی که از سیستمهای الکتریکی در مناطق پرخطر استفاده شود ، باید از نوع ضد انفجار باشند .

 

 

8-4- فشار سنج ها

 

انتخاب فشارسنجها باید به گونه ای باشد که قابلیت نشان دادن فشار کاری به اضافه حداقل 20 درصد بیشتر را دارا باشد . قطر صفحة فشار سنج باید حداقل 100 میلی متر بوده و به خوبی قابل رؤیت باشد.

 

8-5- شیلنگ های سوختگیری

 

8-5-1- مجموعة شیلنگ ها سوختگیری به همراه نازل و شیر مربوطه باید از جهت ساخت و نوع مورد تأیید نوعی مراجع ذیصلاح باشند .

 

8-5-2- شیلنگ ها باید قابلیت تحمل فشار کاری تا 250 بار را دارا باشند . لایه های داخلی شیلنگ ها باید در برابر هیدروکربنها مقاومت داشته و لایه های سطح خارجی آنها باید در برابر عوامل محیطی مانند :‌رطوبت ، ازن, تخلیه الکتریکی و غیره مقاوم باشند .

 

8-5-3- علاوه بر موارد فوق ، شیلنگ ها باید با دو برابر فشار کاری تحت آزمون هیدروستاتیک واقع شده و مورد تأیید قرار گرفته باشند .

 

8-5-4- کلیه مشخصات نازل مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره 5760 میباشد .   

 

8-5-6- حداکثر طول شیلنگ و مجموعة نازل نباید بیشتر از پنج متر باشد .

 

8-5-7- تمهیدات ایمنی شیلنگ باید طوری باشد که اگر توسط خودرویی کشیده شد ، بلافاصله از کابین سوختگیری جدا گردد و هیچگونه نشت گاز رخ ندهد[23] .

 

8-5-8- شیلنگ های مورد استفاده باید دارای گواهی سازنده شامل شرایط استفاده ، آزمونهای انجام شده ، استانداردهای ساخت و مهر تأیید مراجع ذیصلاح باشند .

 

 

8-6- آزمایش تجهیزات

 

8-6-1- آزمون هیدرواستاتیک

 قبل از راه اندازی و ورود گاز به سیستم، تمامی تجهیزات به صورت یکپارچه (سیستم نصب شده ) باید مورد آزمون هیدرو استاتیک واقع شود. این آزمون باید با فشاری معادل 5/1 برابر فشار کاری بر روی کل سیستم انجام گردد .

 نصب کننده تجهیزات باید رویه آزمون شامل اطلاعات زیر را به مرجع ذیصلاح ارائه نماید :

- خواص سیال

- مشخصات فشارسنج ها

- چرخه های آزمون ، مقدار و تغییرات فشار در زمان ، آب بندی ، فشار و مدت زمان  آزمــون

حداقل شرایط مورد نیاز :

- یک ساعت مقاومت با 5/1 برابر فشار کاری

- آب بندی : 8 ساعت با 4/1 برابر فشار کاری

توصیه میگردد برای انجام آزمون استفاده از سیالاتی که باعث تشکیل هیدراتها نمیشوند استفاده گردد. پس از انجام آزمون هیدرواستاتیک و تزریق مواد برطرف کننده زنگ زدگی با استفاده از عوامل غیرفعال کننده در لوله ها باید از فرایند خشک کردن و سپس تزریق گاز خنثی ( N2 , CO2) برای پاکسازی[24] و اطمینان از خشک شدن لوله ها استفاده نمود .

 

8-7- بازرسی

 

8-7-1- قبل از راه اندازی و ورود گاز به سیستم ، تمام تجهیزات باید توسط بازرس مورد تأیید مرجع ذیصـلاح ، مـورد بازرسی قرار گیـرد . در زمـان بازرسی ، مسؤول نصب تجهیزات و نمایندة قانونی شرکت بهره بردار باید حضور داشته باشند .

 

8-7-2- تمامی تجهیزات تا خروجی گاز از کابین سوختگیری باید توسط مرجع ذیصلاح از نظر تأیید ایمنی لازم و عملکرد صحیح مورد بازرسی قرار گیرند . در صورت بروز هر گونه نقص و عیب باید بهره برداری از تمام تجهیزات متوقف گردد .

 

8-7-3- جهت تأیید فنی موقت جایگاههای سوختگیری گاز طبیعی فشرده ، موارد ذیل باید رعایت شده باشند :

- تأیید مرجع ذیصلاح

- انجام آزمونها با توجه به الزامات مرجع ذیصلاح

- تأیید عملکرد صحیح تجهیزات جایگاه و کنترل سیستمهای ایمنی

- تأیید کالیبراسیون کابینهای سوختگیری با توجه به مقادیر مشخص شده توسط مرجع ذیصلاح

 

9 -    بازرسی و آزمون دوره ای

 

9-1- کلیات

9-1-1- مسئول نصب تجهیزات

این شخص مسئولیت نصب و راه اندازی تجهیزات و کل سیستم را بر عهده دارد. مسئول نصب باید حائز شرایط بوده و صلاحیتهای لازم را احراز کرده باشد.

9-1-2- مسئول تعمیرات و نگهداری

 وی کنترل و تأیید مجموعه های مختلف جایگاه سوختگیری و حصول اطمینان از انطباق شرایط ایمنی موجود تجهیزات با استاندارد های مربوطه را  از زمان شروع به کار بر عهده دارد .

 

9-2- مستند سازی سوابق

 

9-2-1- پس از تأیید نهایی جایگاه سوختگیری و در مدت حداکثر 30 روز پس از آغاز سوختگیری ، مالک جایگاه باید مجموعه ای از مدارک تأیید طرحهای کاری و یک دفترچه با عنوان « وقایع روزانه » که صفحه بندی و شماره گذاری شده است را در یک نسخة اصلی و دو نسخة کپی مهیا نماید . این مجموعه باید شامل اصل گواهی های تأیید مراجع ذیصلاح نیز باشد . یک نسخه کپی از مدارک فوق به همراه دفترچه « وقایع روزانه » جهت بازرسی و کنترل باید همواره در دفتر جایگاه موجود باشد .

 

9-2-2- دفترچه « وقایع روزانه »

این دفترچه در موارد ذیل مورد استفاده قرار میگیرد :

- جهت ثبت تأییدهای دوره ای که توسط مالک یا سایر مراجع ذیصلاح صادر میگردند.

- جهت حفظ و ثبت اصلاحات جزئی تجهیزات خارج از محدوده های پرخطر جایگاه

- ثبت موارد مربوط به برنامة بازرسی و نتایج حاصله توسط مالک جایگاه , همچنین  نام پرسنل دارای                صلاحیت انجام هر مورد

 

9-3- کنترلهای دوره ای

 

9-3-1- کنترلهای ماهانه

کنترلهای ماهانه باید توسط مالک جایگاه انجام گردد و روشهای مورد استفاده و نتایج بدست آمده آن در دفتر وقایع روزانه ثبت گردد . هر گونه عیب عملکردی باید به سازندة جایگاه گزارش شودبعلاوه مالک جایگاه باید کنترلهای ماهانه را بصورت صورتجلسه در دفتر وقایع روزانه ثبت نماید . همچنین ، یک نسخة کپی این مدارک باید در طی 7 روز کاری برای مراجع ذیصلاح ارسال گردد .

 

 

موارد مربوط به بندهای 9-3-1-1 تا 9-3-1-4  باید در کنترل های ماهانه مورد بازرسی قرار گیرند .

 

 

 

 

9-3-1-1- تجهیزات اطفاء حریق

 

 وجود کپسول ها ، تقسیم مکان قرارگیری آنها ، دسترسی آسان و حفاظت در برابر عوامل محیطی باید با توجه به رویه های موجود مورد تأیید قرار گیرد . تاریخ اعتبار شارژ کپسول ها و مشخصه های شارژ باید مورد کنترل قرار گیرد . شرایط ظاهری کپسول ها از قبیل : رنگ ، شیلنگ پاشش از نظر انعطاف پذیری لازم و عدم وجود ترک روی سطح آن ، سلامت مجموعة‌نازل و مهر و موم های کپسول باید مورد کنترل قرار گیرد .

 

 

 

9-3-1-2- فشار سوختگیری

 

 فشار سوختگیری باید در محدوده  195 تا 205 بار باشد . برای کنترل این موضوع ، یک ابزار اندازه گیری استاندارد ( فشار سنج با صفحه 100 میلی متر ) باید بصورت سری با نازلهای سوختگیری نصب شود . میانگین فشار حاصل از اندازه گیری فشار سوختگیری سه خودرو بعنوان فشار سوختگیری تعیین خواهد شد . اختلاف بین این سه عدد و عدد میانگین نباید بیشتر از 2% باشد.اگر فشار یک شیلنگ به مقدار 5/7 درصد بیش از حداکثر فشار سوختگیری (200 بار ) شود ، مسؤول تعمیرات و پرسنل مجرب باید نسبت به کاهش فشار شیلنگ تا اندازة مجاز اقدام نمایند . این مراحل باید در دفترچه وقایع روزانه ثبت گردیده و برای کسب تأییدیه استفاده مجدد به مراجع ذیصلاح گزارش شود . اگر طی 6 ماه ، سه مورد افزایش بیش از 5/7 درصد اتفاق بیفتد ، تأمین گاز باید قطع گردد و به مراتب مقامات ذیصلاح اعلام شود .

 

 

9-3-1-3-    شیلنگها

 

  بر روی شیلنگ مورد کاربرد باید از مجموعه نازل هایی بهره گیری شود که اجزای آنها غیر قابل استفاده مجدد  بوده و در صورت وقوع هر گونه عیب و نقص در آن تعویض گردند . بر روی شیلنگ ها باید تاریخ مونتاژ ( ماه و سال ) و شمارة‌ اختصاصی که نشان دهندة سری تولید میباشد ، درج گردد . تمام شیلنگ ها و نازل های آنها که در جایگاه استفاده میگردند باید دارای گواهی انجام آزمونهای مقاومت و درزبندی صادر شده توسط تأمین کننده باشند . این آزمون بر روی تک تک شیلنگ ها و با شرایط فشار حداقل 2 برابر حداکثر فشار کاری در فاصلة‌زمانی بین یک تا پنج دقیقه انجام شده باشد . این گواهی باید به همراه درخواست تأیید فنی جایگاه ارائه گردد . هر زماینکه یکی از شیلنگ های جایگاه تعویض گردد ، باید تاریخ تعویض ، تاریخ تولید و شماره سریال شیلنگ های قدیمی و شیلنگ جدید در دفترچه وقایع روزانه ثبت گردد . در متن گواهی هر کدام از شیلنگها باید تاریخ و مدت مجاز انبارش با توجه به توصیه تأمین کننده درج شده باشد. هر کدام از دلایل زیر میتواند باعث غیر قابل استفاده شدن یک شیلنگ سوختگیری گردد :

 

-     اتمام زمان مجاز انبارش شیلنگ

-     تغییرات رویة خارجی شیلنگ ( بریدگی ، پارگی ، ساییدگی و ... )

-     تاول زدن سطح شیلنگ

-     وجود پیچش و تاب خوردگی ماندگار

-     زنگ زدگی مجموعة نازل

 

 

 

9-3-1-4-        بهداشت :

 

 بهداشت و پاکیزگی در قسمتهایی مانند کف آب راهها ، حفره های قرارگیری شیرها ، سایبان ها و سقف های  مسطح در مناطق پرخطر و سایر مناطق جایگاه و همچنین پیاده روها و محلهای عبور خودروها باید کاملاً رعایت و کنترل گردد . از این فضاها نباید برای سایر امور استفاده گردد .

 

 

 

9-3-2- کنترلــهای شش ماهــــه

 

9-3-2-1- تجهیزات اصلی و اولیه[25] :

 

 بر اساس گواهینامه های قبلی و طرحهای تأیید شده باید از عدم تغییر در تجهیزات اصلی اطمینان حاصل گردد.

 

الف- تجهیزات مکانیکی :

لوله کشی گاز شامل لوله های تخلیه ، شیرهای اطمینان ، مکش و فشار قوی  و اتصالات آنها ( شیرها و مکانیزمهای مرتبط ) مخازن ذخیره  ، وسائل کنترل و تنظیم کننده و عناصر مربوط به آنها جزو این سری از تجهیزات میباشند . عناصر عایق بندی شده در برابر صدا و مقاوم در برابر ارتعاش نیز جزو این تجهیزات میباشند . تمامی این تجهیزات باید مورد بازرسی و کنترل قرار گیرند .

 

ب- راهها و تأسیسات :

طرح راههای دسترسی و سطوح تهویه اتاقهای نگهداری کمپرسورها و مناطق اطراف آن ، راهروهای اطراف و خروجیهای اضطراری باید از نظر عدم هر گونه تغییر در موارد فوق مورد تأیید قرار گیرند .

 

پ- ایمنی :

نحوة توزیع و نصب علائم مشخصه یا هشدار دهنده ، تجهیزات اطفاء‌ حریق ، آب پاشهای خودکار و شیلنگ ها و نازل آنها بعلاوة‌ تمامی سیستمهای اتوماتیک تجهیزات باید مورد تأیید مجدد قرار گیرند .

 

ث- تجهیزات الکتریکی و روشنایی :

 نحوة توزیع و قرارگیری تجهیزات الکتریکی در مناطق پرخطر ، همچنین وجود و مشخصات سیستمهای روشنایی باید مورد سنجش قرار گیرد .

 

 

 

 

 

 

 

9-3-2-2- محیط اطراف جایگاه

 

مالک جایگاه باید وقوع هر گونه تغییرات در ساختمانهای اطراف جایگاه را جهت بررسی نیاز تغییر فواصل ایمنی استاندارد به مراجع ذیصلاح اعلام نماید .

 

9-3-2-3-    آلودگی محیطی

         

عملکرد سیستم فاضلاب و جمع آوری آبهای سطحی و سیستمهای تهویه باید مورد بررسی قرار گیرد . خروجی نهر آبهای جایگاههای سوختگیری باید مطابق با قوانین اجرایی زیست محیطی باشد .

میزان آلودگی صوتی و ارتعاشات جایگاههای سوختگیری باید کنترل شده باشند و از نظر عدم تجاوز از میزان مجاز توسط مراجع ذیصلاح مورد تأیید قرار گیرد .

 

9-3-2-4-    تجهیزات الکتریکی

 

در مورد وضعیت صحیح و  عملکرد درست سیستمهای الکتریکی باید کنترلهای مربوطه انجام گیرد . وضعیت درز بندی هر کدام از تجهیزات ضد انفجار باید مورد بررسی و تأیید قرار گیرد .

میزان روشنایی در تمام مناطق پرخطر جایگاه سوختگیری ، اتاقکهای کمپرسورها و وسایل اندازه گیری ، راهروها ، راههای دسترسی و مناطق سوختگیری باید کنترل گردند .

درز بندی صحیح و تنظیم تمام تجهیزات ضد انفجار مربوط به کمپرسور ، کابینهای توزیع و سایر تجهیزات باید مورد کنترل و تأیید قرار گیرند.

 

9-3-2-5-    گازبندی سیستم لوله کشی

 

تمام لوله کشیهای رزوه ای یا فلنجی و اتصالات آنها و همچنین تجهیزاتی که احتمال نشت گاز از آنها وجود دارد ، باید تحت کنترل و تأیید قرار گیرند . برای این کار ، اتصالات مربوطه را  به وسیلة پاشش یا قلم مو به محلول آب و صابون  آغشته کرده و در صورت تشکیل حباب میتوان نشتی گاز را مشخص نمود . برای مشاهدة قسمتهایی از اتصالات که بطور مستقیم قابل رؤیت نیستند باید از آینه استفاده نمود .

برای انجام این بازدید و کنترل ، باید حداکثر فشار کاری در خطوط وجود داشته باشد .

 

9-3-2-6 - سیستمهای قطع اضطراری

 

عملکرد صحیح تک تک دکمه های زنجیرة ایمنی که با سیستمهای قطع اضطراری فعال میگردند ، بایدکنترل شوند . قطع و خاموشی کمپرسورها ، بسته شدن شیرهای برقی سیستم اندازه گیری ، بسته شدن خروجیهای مخازن ذخیره گاز و شیرهای داخلی کابین توزیع باید تحت کنترل و تأیید قرار گیرند . کنترلهای لازم برای اطمینان از اینکه تمامی عناصر فوق ، هر کدام جداگانه و فقط از تابلو کنترل فرمان میگیرند ، باید انجام پذیرد . تا زمانیکه این کلیدها به حالت اول برگردانده نشوند ، هیچکدام از تجهیزات نباید قابلیت راه اندازی خودکار داشته باشند .

در صورت وجود عیب در سیستم ، فعالیتهای جایگاه تا رفع عیب باید متوقف شوند .

 

 

9-3-2-7- سیستمهای قطع جریان اضافی

 

عملکرد شیرهای قطع جریان اضافی در منطقة ذخیره گاز و کابین سوختگیری باید با توجه به رویه های زیر بررسی شوند .

 

 الف -مخازن ذخیره گاز :

 

  شیرهای خروجی مخازن ذخیره باید بسته شوند . گاز داخل لوله ها تا کابین سوختگیری باید تخلیه گردد . وقتی فشار از پشت شیرها برداشته شد ، در حالیکه شیر خروجی کابین سوختگیری باز است ، هر کدام از شیرهای خروجی مخازن باید باز گردند . در این حالت شیر قطع جریان اضافی باید عمل نموده و جریان را محدود نماید .

 

ب-کابین سوختگیری :

 

 شیر ورودی هر کدام از کابینها باید بسته شوند . خروجی کابین توزیع باید باز شود تا گاز داخل مسیر تخلیه شود . در حالیکه خروجی کابین توزیع باز است ، شیر ورودی کابین به سرعت باز شده و عملکرد شیر قطع جریان اضافی باید مورد  بررسی وتأیید قرار گیرد .

 

9-3-2-8- شیرهای خود کنترل[26]

 

ابتدا سیگنالهای الکتریکی / پنوماتیکی عادی را ارسال نموده ، سپس بسته شدن کامل تجهیزات قطع کننده و زمان لازم برای عمل کردن آنها و برگشتن به حالت اول ، باید مورد آزمایش و بازرسی قرار گیرد .

 

9-3-2-9- رنگ سیستم لوله کشی

 

وضعیت عمومی رنگ آمیزی و پوشش سطحی لوله ها ، اتصالات (غیر از مصالح ساخته شده از فولاد زنگ نزن) و شیرهای روکار و داخل کانالها و پایه های نگهدارنده لوله ها باید مورد آزمایش و بازرسی قرار گیرد . شرایط حفاظت در برابر خوردگی بین پایه های نگهدارنده قابل جدا شدن و لوله ها و وسایل عایق کننده تجهیزات باید مورد بازرسی و تأیید قرار گیرند . در صورتیکه نیاز به رنگ آمیزی مجدد اپوکسی باشد باید سطح مورد نظر را مطابق با دستورالعمل تعیین شده از طرف تولیدکننده رنگ, آماده نمود .

 

 

 

9-3-2-10- کالیبراسیون کابینهای سوختگیری

 

 شرایط کالیبراسیون و کالیبره بودن تمام اجزاء هر کابین سوختگیری باید کنترل شود . در صورتیکه درصد خطای اندازه گیری بیشتر از 2 درصـد باشـد بـاید جهت کالیبراسیون مجدد اقدام گردد . کالیبراسیون کابینهای سوختگیری باید با توجه به ضرایب منطقه ای کالیبراسیون که از سوی مرجع ذیصلاح بصورت دوره ای اعلام میشود ، انجام گردد .

 

 

 

9-3-2-11- تخلیة گاز دستی

 

عملکرد شیرهای تخلیه گاز دستی را باید با سه بار باز کردن و بستن متوالی آنها مورد کنترل قرار داد . فشار مخزن ذخیره در حین انجام آزمونها باید حداکثر فشار کاری باشد . موارد ذیل باید مورد تأیید قرار گیرند :

 - حداکثر نیروی عمودی لازم برای چرخاندن و حرکت دستگیره شیرها معادل 49 نیوتن  باشد.

 - باز و بسته شدن کامل شیر

- عدم مشاهده ارتعاشات یا حرکات غیر عادی در لوله های تخلیه

مسؤول جایگاه و مسؤول نگهداری و تعمیرات باید وجود طرح مقابله با آتش و آموزش مؤثر و کامل پرسنل مربوطه را تأیید نمایند .

 

 

9-4- کنترلهای سالیانه

 

9-4-1- سازه های بتون آرمه

 

مسـؤول تعمیرات و نگهداری جایگاه باید سازه های بتون آرمه جایگاه را بصورت سالانه با بازرسی ظاهری و کنترل عدم وجود ترک / شکاف کنترل نماید . در صورت وجود هر گونه عیب ظاهری ، یک گزارش کارشناسی در مورد مشخصات فیزیکی سازه باید تهیه گردد . این گزارش باید به مدارک دیگر که توسط مالک یا متصدی جایگاه ارائه میگردد ، الصاق شود .

 

9-4-2- کالیبراسیون مجدد شیرهای اطمینان تخلیة فشار[27] ( فشار شکن )

 

به منظورکالیبراسیون, شیرهایاطمینان تخلیه فشار جهت تأیید فشار باز شدن و تخلیة آنها باید مورد آزمون قرار گیرند . این شیرها، پس از باز کردن اجزاء شیرها و تمیز کردن و تأیید وضعیت مناسب نشیمنگاه باید دوباره مونتاژ شده و بر اساس محدودة تعیین شده توسط نصاب ، کالیبره شوند . سپس درپوش پیچ تنظیم نازل باید بسته و پلمپ شده و پلاک شناسایی بر روی آن نصب گردد . زمانیکه تأمین کننده شیر ، تأمین کننده تجهیزاتی که شیر بر روی آنها نصب شده ، تولید کننده شیر یا یک مؤسسة معتبر اقداماتی در جهت کالیبراسیون شیرها انجام میدهد ، سوابق اسناد اصلی صادر شده توسط مالک یا متصدی جایگاه نیز باید ضمیمه آن گردد .

 

 

9-4-3- حفاظت ضد خوردگی لوله کشیهای زیرزمینی ( توکار )

 

تعیین پتانسیل سطحی لوله : برای این منظور باید از یک ولت متر با مقاومت بالاو کلاس 05 ( با حساسیت 000/150 اهم / ولت ) استفاده نمود . اگر پتانسیل اندازه گیری شده در دو انتهای سطح پوشش ضد خوردگی لوله کشی کمتر از 850 میلی ولت باشد ,

نتیجه مورد قبول می باشد . در صورت استفاده از حفاظت کاتدی , باید از آنــود های منیزیم با کد AZ63A و حداقل به مقدار 350/1 کیلوگرم استفاده گردد . میزان گذر جریان[28] در هر یک از آنودها نباید از 25 میلی آمپر بیشتر باشد .

 

 

 

9-5- کنترلهای پنج سالانه

 

9-5-1- مخازن ذخیره گاز

مخازن ذخیره گاز باید با توجه به استاندارد ملی ایران به شمارة[29] ... * مورد آزمون مجدد قرار گیرند . تمام تأییدهای کیفی مجدد پیش بینی شده برای این دوره ، باید با شرایط اولیه گواهینامه های صادر شده مطابقت داشته باشد . 

 

9-6- کنترلهای ده سالانه

 

9-6-1- تأیید کیفی مجدد سیستم لوله کشی با آزمون هیدروستاتیک

 

این آزمون باید در فشار حداقل 5/1 برابر حداکثر فشار کاری و حداقل به مدت 6 ساعت انجام گیرد .

 

 

9-6-2- تأیید کیفی مجدد مخازن متفرقه

 

این آزمون بر روی مخازن جاذب ارتعاش (مخزن موج گیر) ، جمع آوری چگــالیده ها (مایعات جــدا شده از گاز) و ضربان گیر انجام می پذیرد .

فشار انجام آزمون هیدرواستاتیک باید حداقل 5/1 برابر فشار طراحی و زمان انجام آزمون حداقل  یک ساعت باشد . ضخامت جدارة تانکرها باید با روش آلتراسونیک اندازه گیری گردد . بعد از این مرحله ، پلاک مشخصات باید مجدداً روی مخازن نصب شود .

 

 

 

 

9-7- کنترل دوره ای کمپرسورها

 

مالک جایگاه موظف میباشد که بر اساس دستورالعمل تأمین کننده کمپرسور با استفاده از پرسنل مجرب و دارای صلاحیت  موارد مختلف کمپرسورها را با شرایط ذیل مطابقت دهد :

 

الف- کنترل ماهیانه

- شرایط نگهداری و نظافت محیط باید با آنچه در بندهای مربوطه در این استاندارد مقرر گریده ، مطابقت داشته باشد .

- اتصالات و نشتی احتمالی درزبندها مورد کنترل قرار گیرد .

 

 

ب- کنترل نیم سالانه ( 6 ماهه )

- مشابه بودن شرایط مطابقت , با شرایط اولیه نصب

-  آلودگیهای محیطی ( آلودگی صوتی ، ارتعاشات و ... )

 

-  تجهیزات الکتریکی

-  درزبندی مجراهای کمپرسور

-  مراحل سیستم قطع اضطراری

-  شیرهای قطع جریان اضافی

-  شیرهای خود کنترل 

-  طریقة عملکرد شیرهای تخلیه گاز

 

پ- کنترل سالانه

- کنترل شیرهای اطمینان تخلیه فشار

 

ت-کنترل پنج سالانه

- کنترل مخازن ذخیره که با تجهیزات کمپرسور در یک مکان نگهداری میشوند .

-  کنترل موارد خاص کمپرسورها با توجه به روشهای مندرج در قسمت دوم این استاندارد

 

 

10      ایمنی تجهیزات

 

10-1- تزریق گــــاز خنثی

 

پس از اینکه تجهیزات آمادة بهره برداری شدند و قبل از اولین استفاده از آنها باید تزریق گاز خنثی صورت پذیرد . این عمل

 با تزریق جریان یک گاز خنثی مانند دی اکسید کربن برای خارج ساختن هوا از داخل تجهیزات انجام میگیرد . مقدار گــاز

دی اکسید کربن مورد نیاز در حدود  یک کیلوگرم به ازای هر متر مکعب از حجم تجهیزات است . این کار با تزریق گاز طبیعی

 به داخل یکی از اتصالات و خروج کامل گاز دی اکسید کربن از اتصالات دیگر ، تکمیل میگردد .

 

10-2- تجهیزات الکتریکی و روشنایی

 

در مناطقی که بعنوان مناطق خطر یک دسته بندی شده اند ، تجهیزات الکتریکی با خصوصیات ذیل نصب میگردند :

الف - موتورهای الکتریکی ضد انفجار یا موتورهایی که تحت فشار داخلی هوا یا گازهای خنثی قرار دارند .(Exd)

ب - لوله های عبور کابل ،کابل ها ، خرطومی های انعطاف پذیر و تمامی اتصالات و کلیدها, همگی از نوع ضد انفجار

پ - تجهیزات ضد انفجار برای روشنایی ، کنتاکتور ها ، کلیدها ، جعبه های تقسیم ، جعبه فیوزها و اتصالات ترمینالها

ت - تجهیزات و وسایل الکتریکی که تحت فشار داخلی هوا یا گازهای خنثی قرار دارند, منطبق با الزامات استاندارد ملی ایران با شمارة....[30]. باشد .

ث - کابلهای با پوشش کانی ، همراه با اتصال دهنده های تأیید شده مربوطه

 

در مناطقی از جایگاه که تحت عنوان مناطق خطر دو دسته بندی شده اند تجهیزات الکتریکی با خصوصیات ذیل باید نصب گردند:

 

الف - مواد ، اتصالات و تجهیزات الکتریکی مورد قبول برای مناطق خطر یک 

ب - موتورهایی با درجة بالای ایمنی ( Exa)

پ - لوله های عبور کابل و خرطومیهای انعطاف پذیر ، همراه با اتصالات مورد تأیید مربوطه که در برابر گاز و باران درزبند میباشند .

ت - جعبه تقسیم و اتصالات گاز بندی شده 

ث - وسایلی که دارای تجهیزات مولد جرقه یا قوس الکتریکی هستند ، مانند کلیدهای قطع و وصل ، جعبه فیوزها و غیره باید مجهز به درزبندهای مناسب و مورد تأیید برای مناطق خطر یک باشند . 

ج - کلیدهای روغنی با پوشش ساده ، با توجه به مشخصات مندرج در استاندارد ملی شمارة.....[31].

ح - کابلهای با پوشش فلزی ضد آتش ، مناسب برای شرایط کاری سخت ، همراه با اتصالات تأیید شده مربوطه

در داخل مناطق یک و دو ، ابزارآلات و تجهیزات کنترل الکتریکی و ارسال علائم میتوانند با استفاده از مدارهای ایمنی مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره ....[32]. نصب گردند .

همة مدارهای ایمنی موجود در جایگاه باید با استفاده از قاب و تجهیزات ایمنی در نواحی دسته بندی نشده نصب گردند یا در صورت نصب در مناطق پرخطر باید داخل جعبه های مخصوص قرار گیرند . با اجرای سیستم تهویه فشار مثبت که از منبع هوای تمیز استفاده میشود و قابلیت اعتماد بالا دارد میتوان احتمال خطر را کاهش داد  . مواد مورد استفاده در ساخت تجهیزات فوق باید با شرایط مربوط به محیطی که در آن قرار میگیرند مطابقت داشته باشد .

توصیه میگردد که در صورت امکان ، تجهیزات الکتریکی را که می بایست در مناطق خطر یک نصب گردند ، مثل استارترها ، صفحه کلیدها و غیره در مناطق دو و مناطق کم خطر نصب نمائید . به این ترتیب میتوان از قطعات مربوط به مناطق یک  استفاده نمود .

نوع محافظت از تجهیزات الکتریکی در این نواحی باید حداقل برابر IP44   از استاندارد  ملی ایران به شماره .....[33]. باشد .

 

10-3- اتصال زمین

 

تمام تجهیزات جایگاه سوختگیری گاز طبیعی فشرده ، از قبیل سازه های فلزی ، تیرهای چراغ روشنایی ، صفحه کلیدها ، موتورها ، ماشینها ، تجهیزات ایمنی و غیره باید بصورت کامل و صحیح , اتصال به زمین داشته باشند تا جریانهای الکتریکی ساکن یا دیگر مشکلات الکتریکی از جمله صاعقه از آنها رفع گردد . این سیستم ممکن است از حلقه یا شبکة واقع در زیرسطح زمین یا میله بلند رسانا و یا ترکیبی از هر دو ساخته شده باشد . در تمام موارد ، مقاومت الکتریکی بین سیستم و زمین باید حداکثر پنج اهم و برای تجهیزات ایمنی حداکثر یک اهم باشد .

اتصالات باید ترجیحاً جوش مس - آلومینیوم داده شوند و در صورت استفاده از بستهای نگهدارنده باید جنس آنها از جنس برنج با پوشش نوار پلاستیکی چسبدار باشد .

در سر آزاد کابلها که به تجهیزات چند فاز متصل شده اند باید از ترمینالهای مخصوص[34] استفاده شود . جهت محاسبه و تعیین تأثیرات حرارتی بر روی سیستم که به خاطر اتصال کوتاه بوجود می آید باید دقت عمل کافی انجام شود . یک قطع کننده اتوماتیک مدار که به اختلالات جریان حساس باشد باید برای حفاظت تجهیزات الکتریکی از خطرات احتمالی در دفاتر و کارگاهها نصب گردد .

 

 

10-4- کپسولهای اطفاء حریق

 

10-4-1-  محلهای نگهداری کمپرسورها ، مخازن ذخیره گازوجایگاه سوختگیری باید مجهز به کپسولهای چرخ دارو متحرک و/ یا کپسولهای ثابت باشند . تعداد ، نوع و مکان این تجهیزات باید بر اساس مقررات و دستورالعملهای سازمان

آتش نشانی و خدمات ایمنی تعیین گـــردد .

 

مشخصات ذیل به عنوان حداقل الزامات , پیشنهاد میگــردد :

-    پودرهای شیمیایی فشرده اطفاء حریق با ظرفیت 10 کیلوگرم 

-    کپسولهای دی اکسید کربن ( CO2 ) با ظرفیت هفت کیلوگرم

-   کپسولهای چرخدار پودر شیمیایی با ظرفیت 70 کیلوگرم با شیلنگ 10 متری

-    کپسولهای اطفاء حریق10 لیتری آب

 

10-4-2- حداقل تعداد کپسولها و جاهای آنها باید بر اساس موارد زیر باشد :

 

-  یک کپسول حاوی پودر کلاس ســه مطابق با قوانین ایمنی در روی هر سکوی سوختگیری

-  چهار کپسول حاوی پودر شیمیایی در اتاقکهای نگهداری کمپرسور و مخازن ذخیره به صورتیکه دو عدد  از آنها در ورودیها و دو تای دیگر در دو سر یکی از قطرهای فضای فوق قرار میگیرند .

-  یک کپسول حاوی پودر شیمیایی در محل تجهیزات تنظیم فشار و اندازه گیری

-   یک کپسول اطفاء حریق آب در دفاتر جایگاه

 

10-4-3- جایگاههای با بیش از چهار کابین سوختگیری باید حداقل یک کپسول چرخدار داشته باشند . در مورد جایگاههای چند سوختی ، تجهیزات آتش نشانی نقاط سوختگیری گاز طبیعی فشرده باید بصورت مستقل و مجزا نسبت به نقاط سوختگیری مایع در نظر گرفته شوند .

کپسولهای اطفاء حریق که در فضای باز قرار دارند باید بطور مناسب ، در برابر شرایط محیطی حفاظت گردند .

کپسولهای چرخدار را نباید بر روی سطح خاکی قرار داد . همچنین ، راههای دسترسی به نقاط احتمالی بروز آتش نیز نباید خاکی باشد .

تمام کپسولها باید  دارای پروانه کاربرد علامت استاندارد ایران باشند .

 

 

10-4-4-                        سیستمهای ثابت اطفاء حریق

 

 در مناطقی مانند اتاق کمپرسور یا هر جایی که لازم باشد میتوان از سیستم خودکار اطفاء حریق که به وسیله تشخیص آتش ، دود ، حرارت و  ... فعال میگردد و دکمه های فشاری استفاده نمود . در این سیستم از گاز دی اکسید کربن به عنوان عامل اطفاء حریق استفاده میگردد .

غلظت عامل اطفاء حریق نسبت به هوا در دمای مرجع20 درجه سلسیوس باید برای مواد قابل اشتعال مناسب باشد . مثلاً برای گاز دی اکسید کربن حداقل غلظت 34 درصد مورد نیاز میباشد .

کپسولهای اطفاء حریق باید برای فشار کاری گاز مورد استفاده ، مناسب باشد و با توجه و بر اساس الزامات استاندارد ملی مربوطه ساخته شده باشند .

 

10-4-5-                  سیستمهای ثابت آب پاش

 

تجهیزات فشرده سازی و ذخیره گاز طبیعی فشرده که در اتاقک های ساخته شده از بتون آرمه و ســه متر بالاتر از سطح زمین نگهداری میشوند ، علاوه بر سیستمهای اطفاء‌ حریق باید دارای سیستمهای ثابت آب پاش باشند . اتصالات تغذیه مواد اطفاء حریق باید در بیرون اتاقک قرار داشته باشند . به منظور تأمین آب ممکن است از منابع ترکیبی مانند شبکة شهری ، منابع واقع در ارتفاع ، توزیع کننده های سیار ، منابع ذخیره آب تحت فشار و غیره استفاده شود . در این حالت قرار دادن شیرها و شیرهای یکطرفه روی لوله ها الزامی است . دبی آب مورد استفاده باید جهت خنک کردن و محافظت کافی تمام اجزاء داخل اتاقک مناسب بوده و در صورت بروز حریق باید حداقل با دبی 10 لیتر در دقیقه در ازای هر متر مربع از سطح اتاق پاشیده گردد .

جانمایی و تعداد آب پاشها باید کافی بوده و تمام سطح مورد حفاظت شامل سطح دیوارهای محافظ را پوشش دهد. جنس ماده مورد استفاده برای آب پاشها باید ضد خوردگی و مقاوم در برابر حرارت باشد . توزیع آب پاشها باید بدون هیچگونه مزاحمتی امکان پاشش مناسب آب بر روی سطح بالایی تجهیزات نگهداری و ذخیره را فراهم کند .

اتصال تغذیه مواد اطفاء حریق باید در طبقة همکف قرار گرفته و  بطور کامل قابل دسترس و به خوبی مشخص باشد . اتصالات باید از جنس برنج بوده و باید دارای درپوش محافظ مناسب برای سیستم اتصال باشند . لوله کشی این سیستم باید برای فشار کاری مناسب و قطر آنها برای دبی آب عبوری مناسب باشد . جنس آنها باید دارای خاصیت ضد حریق و ضد خوردگی بوده و یا بصورت خاصی از خوردگی محافظت گردد .

اتصالات ممکن است بسته به مورد از نوع رزوه ای و یا جوشکاری باشند .

تمام سیستم باید با دولایه ضد زنگ رنگ آمیزی شده و سپس دو لایه رنگ قرمز روی آن قرار گیرد . در محل قرار گیری اتصال تغذیه مواد اطفاء حریق باید علامتی با عنوان « اتصال آب آتش نشانی » قرار گیرد .

 

 

10-4-6- تجهیزات ایمنی و آتش نشانی

 

10-4-6-1- کپسولهای 10 کیلوگرمی حاوی پودر اطفاء حریق ( کلاس 3 ) با برچسب تأیید استاندارد باید در محوطه نصب گردند . ظرفیت این کپسولها باید به نسبت 50 گرم به ازای هر متر مربع از سطح جایگاه باشد .  حداقل دوکپسول باید در محوطه نصب گردند و مسافت حرکت نفرات برای دسترسی به کپسولها ، نباید از 15 متر بیشتر باشد .

 

10-4-6-2- علاوه بر این ، کپسولهای چرخ دار اطفاء حریق با پودر فشرده ( کلاس 3 ) باید استفاده گردد . ظرفیت این کپسولها باید 50 گرم به ازای هر متر مربع از سطح نواحی سوختگیری و پارکینگ باشد . حداقل یک عدد از این نوع کپسولها باید در جایگاه تعبیه گردد .

 

10-4-6-3- به ازای هر 10 شیلنگ سوختگیری یک سری تابلوها و علائم ایمنی در جایگاه قرار می گیرد . از نصب علائمی که با جملة « اخطار برای رانندگان » یا سایر عبارتهای نگران کننده شروع می شوند ، میتوان صرفنظر کرد .

 

10-4-6-4- به ازای هر چهار شیلنگ سوختگیری باید یک دکمه فشاری اضطراری قطع جریان گاز بر روی سکوها نصب گردد . روی دکمه ها باید عبارت « قطع اضطراری » نوشته شود . به همین ترتیب ، دکمه های قطع اضطراری می بایست با شرایط قبل ، در سه بخش دفتر شیفت ، پرسنل شب و محل دسترسی عمومی در جایگاه نصب گردند . قطع اضطراری باید به صورت خودکار ، کمپرسورها ، شیرهای برقی و کابینهای توزیع را از کار بیندازد .

 

10-4-6-5- اگر سکوهای سوختگیری در جای سرپوشیده قرار دارند ، باید سیستم تهویه هوا سقفی مجهز به دریچة تنظیم هوا[35] که قابلیت و توانایی جابجایی مناسب هوا را داشته باشد ، پیش بینی گردد .

توصیه میگردد خودروها در هنگام سوختگیری ، سرنشین نداشته باشند .

 

10-5- علائم ایمنی

بر روی هر سکوی سوختگیری باید حداقل علائم ایمنی زیر که از تمام نقاط ناحیه سوختگیری قابل رؤیت باشند قرار گیرد . این علائم باید حاوی جملات زیر باشند :

 



استعمال دخانیات ممنوع ! ( یا علائم نشاندهنده موضوع )

موتور خودرو را خاموش کنید .

سوختگیری بدون حضور مسؤول سوختگیری ممنوع میباشد .

 

 
 

 

 

 

 

 

 

علائم زیر باید در مناطق نصب کمپرسورها و مخازن ذخیره گاز نصب گردند و قابل رؤیت باشند :



استعمال دخانیات ممنوع !

منطقه گاز پرفشار

ورود افراد متفرقه ممنوع است .

 

 
 

 

 

 

 

 

 

یک علامت با متن زیر باید بر روی سیستم فعال کردن تخلیه گاز از راه دور نصب گردد :



فقط کارکنان مجاز, درمواقع اضطراری میتوانند سیستم را فعال نمایند .

 
 

 

 

 

 

تمامی علائم باید با مواد مقاوم در برابر شرایط جوی ( باران ، گرد و غبار ، آفتاب و ... ) ساخته شوند . ابعاد نوشته ها و ترکیب رنگ به کار رفته باید طوری باشد که حداقل از فاصلة 15 متری قابل رؤیت باشد .

یک تابلو با شرایط فوق با زمینة سفید و حاشیه قرمز رنگ با نوشته های سیاه رنگ باید در منطقه توزیع نصب گردد که متن زیر بر روی آن نوشته شده است :



 

رانندگان عزیز ، برای ایمنی بیشتر شما یادآور میشویم که فشار سوختگیری هیچگاه نباید از 200 بار بیشتر شود .

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

10-6 - قطع اضطراری

 

تجهیزات گاز طبیعی فشرده باید دارای دکمه های فشاری قطع اضطراری باشند که در نقاط مختلف جایگاه توزیع شده اند . در هنگام فشرده شدن دکمه ، علاوه بر قطع کردن کمپرسورها ، کابینها و شیرهای قطع جریان ، باید عملکرد هر کدام از تجهیزات دیگر که مربوط به گاز طبیعی فشرده هستند ، غیر از سیستمهای روشنایی و سیستمهای تشخیص عیب قطع گردد . دکمه های فشاری قطع اضطراری باید حداقل در محلهای زیر نصب گردند :

-     روی هر سکوی سوختگیری

- در ساختمانهای اداری که پرسنل شیفت صبح و شب بصورت دائم حضور دارند .

- یک کلید در ورودی هر اتاق کمپرسور و یا مخازن ذخیره گاز و دو کلید در داخل اتاقکهای کمپرسور و یا مخازن ذخیره گاز     در دو طرف یکی از قطرهای آن

 

این دکمه های فشاری باید به شکل برجسته محدب و بزرگ باشندکه با ضربه دست فعال گردند  . ارتفاع محل قرارگیری آنها از سطح زمین حدود 180 سانتیمتر توصیه میگردد . آن دکمه هایی که در نزدیکی مناطق فشرده سازی گاز و سکوهای سوختگیری قرار دارند ، بهمراه تجهیزات الکتریکی و وسایل مربوط باید ضد انفجار باشند . مرجع ذیصلاح ذیربط ممکن است که تعداد بیشتری از دکمه های فشاری قطع اضطراری نسبت به آنچه ذکر گردیده را با توجه به موارد ایمنی و وسعت جایگاه درخواست نماید .

 

10-7- صاعقه گیرها

 

جایگاه باید با سیستمی تجهیز گردد که توانایی مقابله با تخلیه الکتریکی بر روی سازه های فلزی که کار انتقال یا تخلیه گاز را انجام میدهند داشته باشد .

 

10-8-   سایر موارد

 

10-8-1-  گاز طبیعی که به جایگاه تحویل داده میشود باید قبل از فشرده سازی ، بودار شده باشد .

10-8-2-  به منظور جلوگیری از انفجارهای احتمالی در صورت نشت گاز به محیط باید اقدامات پیشگیرانه زیر انجام گردد :

 

     الف - مقابله با حریق با مواد اطفاء حریق مناسب صورت پذیرد و همزمان با آن :

     ب - سوخت رسانی گاز طبیعی فشرده باید سریعاً متوقف گردد .

     پ -  با فشردن دکمة قطع اضطراری ، تمام شیرهای قطع جریان (از جمله شیر خود کنترل[36] ) سریعاً فعال گردند .

     ت -  تخلیة فوری وسایط نقلیه در حال سوختگیری یا در انتظار سوختگیری و تمامی افراد حاضر در محل به                                                         غیر از تیم اطفاء‌ حریق ، انجام پذیرد .

 

 

10-8-3-  در صورتیکه حریق شدت یابد ، باید مأمورین آتش نشانی به محل حادثه فرا خوانده شوند .

 

10-8-4-  در صورتیکه حریق به مخازن ذخیره گاز در جایگاه نزدیک شود ، پرسنل و افراد مجرب موظفند که با استفاده از سیستمهای تخلیه مربوطه شدت فشار گاز را کاهش دهند و در عین حال آثار احتمالی تخلیه گاز را تحت کنترل داشته باشند .

 

10-8-5-          پس از اطفاء کامل حریق ، باید تجهیزاتی که تحت تأثیر آتش قرار گرفته اند مورد بازرسی قرار گیرند و جایگزینی یا تنظیم قطعات و تجهیزات برای راه اندازی مجدد جایگاه صورت گیرد . تعویض و جایگزینی قطعات صدمه دیده و کیفیت اجزاء و قطعات جدید باید مورد تائید مرجع ذیصلاح قرار گیرد.

 

10-8-6-          ایمنی در هنگام سوختگیری خودروها

عملیات سوختگیری باید توسط پرسنل با تجربه در این امر و آگاه از خطرات گاز طبیعی فشرده و با اطلاع از چگونگی رفتار در هنگام بروز خطر و شرایط اضطراری انجام پذیرد . سوختگیری وسایط نقلیه بدون وجود مجوز سوختگیری معتبر, ممنوع میباشد. 

 

10-8-7- کادر ایمنی کمکی

حضور دائمی کارکنان ماهر و با تجربه برای مقابله با حریق و سایر اقدامات لازم در مواقع اضطراری ، با در نظر گرفتن ابعاد تأسیسات توصیه میگردد .

 

 

 

 

 

11- جایگاههای اقمــاری ( مادر و دختر )

 

11-1- در مناطقی که امکان لوله کشی گاز از شبکه گازرسانی وجود نداشته باشد ,انتقال گاز از طریق تانکرهای حمل گاز صورت می گیرد . نام مادر و دختر به لحاظ نوع انتقال گاز بر این نوع جایگاهها نهاده شده است .

 

11-2- فضای سوختگیری و تخلیه

 

فضای مخصوص سوختگیری و تخلیه تریلی ها باید با الزامات و شرایط ذیل مطابقت داشته باشد .

در دو طرف محل توقف تریلی ها باید دیوار بتون آرمه ، موازی با تریلی وجود داشته باشد .

ارتفاع دیوار باید حداقل 5/0 متر بالاتر از ارتفاع تریلی باشد .

شرایط دیگر فضای سوختگیری و تخلیه باید مطابق بااین استاندارد باشـد . سیستم تهویه باید مطابق با شرایط همین استاندارد باشد. عرض فضای سوختگیری و تخلیه باید حداقل شـش متر باشد .

وجود درب ورودی فلزی در دو طرف این فضا با شرایط ذیل الزامی است :

 

- حداقل ســه ساعت مقاومت در برابر آتش و عدم تخریب

- مقاومت در برابر موج انفجار در صورت بروز انفجار

- مقاومت در برابر برخورد اجسام

 

 

11-3- قرارگیری در فضاهای کاملاً باز

 

در صورت قرارگیری جایگاه در مناطق باز که نزدیک ترین منطقه مسکونی با آن حداقل 100 متر فاصله دارند ،‌ احتیاجی به دیوارهای بتنی نیست ، فواصل لازم باید مطابق با این استاندارد باشند ، به جز فاصلة فضای سوختگیری و تخلیه تا مرز ورودی جایگاه که باید حداقل 25 متر باشد .

 

11-4- مناطق پر کردن مخزن

11-4-1-          در صورتیکه به منطقه پرکردن مخزن نیاز باشد, این مناطق باید به طور خاص در محل سوختگیری قرار گیرند و توسط یک دیواره از جنس توری فولادی دندانه دار با دسترسی حفاظت شده، از آسیب یا ورود افراد غیرمتخصص به آن مصون باشد .  مناطق پر کردن مخزن باید توسط یک سقف یا سایبان از آثار ناشی از آب و هوا محافظت شوند . چنین سقفی باید طوری طراحی شود که انتشار گاز آزاد شده را تسهیل کرده و اجازه محبوس شدن گاز را ندهد.

11-4-2-  وقتی یک منطقه پر کردن مخزن در فاصله کمتر از سه متری از یک واحد ذخیره گاز، مرز محل سوختگیری، مکان عمومی یا مکان های حفاظت شده قرار گیرد، باید یک دیوار از جنس بتون مسلح یا مصالح ساختمانی مناسب با چهار ساعت مقاومت به آتش , بین آنها قرار گیرد.  چنین دیواری باید دارای حداقل دو متر ارتفاع و طولی معادل ارتفاع تصویر شدة منطقه پر کردن مخزن به اضافه دو متر, باشد.

11-4-3- وقتی دیوار در مرز محل سوختگیری قرار می‌گیرد باید دارای ارتفاعی معادل سقف یا سایبان نصب شده روی منطقه پر کردن مخزن باشد.

11-4-4- وقتی یک منطقه پر کردن مخزن درون یک ساختمان قرار دارد، فواصل جداسازی نشان داده شده در جدول (1) کاربرد دارد. کل حجم گاز طبیعی فشرده ذخیره شده در منطقه پر کردن مخزن نباید از  300 مترمکعب تجاوز کند.

 

 

 

 

 

 

شکل 1

زوایــــای ورودی و خروجـــی

 

 

شکل 2

نمونه ای از مسیر گردش تریلـــی های کمرشکن

 

 

 

شکل 3

نمونـــه ای از مسیر گردش کامیون هــای سبک یا اتوبوس

شکل 4

ابعـــاد سکوی سوختگیــــــری

شکل 5

رابطه زاویه ورودی و فاصــــله مجاز خودرو نسبت به سکو بر اساس تعداد شیلنگ

 

شکل 6

رابطه زاویه خروجی , عرض فضای گردش(S) و تعداد شیلنگها

 

شکل 7

عرض مسیر تردد در اطراف سکوهای دارای کابین های دو شیلنگ

 

شکل 8

مسیر تردد در اطراف سکوهای دارای کابین های دو شیلنگ (در حالت دو طــرفه)

 

شکل 9

حداقل فواصل سکوهای سوختگیری از بناهای دارای منفذ (درب و پنجره)

 

 

 

 

شکل 10

فواصـــل بین سکــــوهای سوختگـــیری

 

 

شکل 11

حدود مـــرزی جایـــگاه سوختگـــیری

 

 

شکل 12

نمونه ای از جایـــگاه های سوختگیری کــــند

 

 

 

پیوست الف

ایستگاههای سوخت‌گیری بدون ناظر از نوع کارتی

( اطلاعاتی)

الف-1 این پیوست به منظور تحت پوشش قراردادن ایستگاههایی ارائه گردیده است که بدون ناظر کار می‌کنند و دسترسی به توزیع‌کننده‌های آن از طریق یک کلید، کارت مغناطیسی یا وسایل مشابه ممکن است . از آنجایی که این ایستگاه‌ها  دارای کادر آموزش دیده‌ای نیستند که در صورت وقوع وضعیت اضطراری وارد عمل شوند، در مورد آنها به الزامات ایمنی بیشتر نیاز است. این الزامات، افزون بر الزامات ایمنی و عملیاتی این استاندارد بوده و جایگزین آنها نیستند.

الف-2 دستورالعمل‌های عملیاتی باید به وضوح نمایش داده شده باشند و از هر نقطه سوختگیری قابل مشاهده باشند و حداقل  رویه مراحل پر کردن را در برداشته باشند.

یادآوری ـ به منظور اجتناب از هرگونه ابهام، تعداد مراحل نبایستی بیش از شش گام باشد.

الف-3 دستورالعملهای مربوط به روش مقابله با اتفاقات باید بوضوح نمایش داده شود. این دستورالعمل‌ها باید ساده، دقیق و دربرگیرنده وضعیت‌ اتفاقات احتمالی نظیر: رهاسازی گاز از یک شیلنگ یا کابین سوختگیری ، خرابی شیر یک طرفه کابین سوختگیری و غیره باشد.

الف-4 باید روشهایی برای تماس با خدمات اضطراری نظیر زنگ خطر دستی برای ارتباط مستقیم با آتش‌نشانی یا یک سرویس پاسخگویی تلفنی (نظیر آنچه در آسانسورها وجود دارد) موجود باشد.

الف-5 هر توزیع کننده باید دارای خصوصیات ایمنی زیر باشد:

الف- باید توسط یک وسیله کنترل, که تحت تأثیر سیستم عمل کننده است یا استفاده از نازلی که تنها در صورت اتصال سوختگیری خودرو قابل راه‌اندازی است، از استفاده غیر مجاز از نازل پرکننده جلوگیری کرد.

ب- به منظور حفاظت از حرکت خودرو در حالی که شیلنگ سوخت‌گیری هنوز به آن متصل است که خود می‌تواند موجب خرابی ساختاری یا شکستن لوله‌کشی پرکن و احتمال نشت شدید گاز شود، باید یک کوپلینگ جدایش خود درزبند در هر شیلنگ سوخت‌گیری وجود داشته باشد. اعمال نیروی کششی به اندازه  400 تا 409 نیوتن در شیلنگ سوخت‌گیری، باید قادر باشد عمل جدایش شیلنگ از کابین سوختگیری را انجام دهد .

الف-6 به منظور جلوگیری از رهاسازی کنترل نشده گاز، هر کابین سوختگیری می‌تواند دارای یک شیر جلوگیری از جریان اضافی باشد که قبل از شیرقطع اضطراری توزیع کننده واقع شده است.

شیر جلوگیری از جریان اضافی در شرایط افزایش سریع جریان که ممکن است در اثر پارگی شیلنگ رخ دهد بایستی بطور سریع و خودکار بسته شود.

الف-7  سیستم کنترل باید چنان باشد که امکان فعال ماندن کابین سوختگیری در پایان پرکردن وجود نداشته باشد. یعنی برای کابین سوختگیری  ، امکان توزیع گاز پس از پرکردن بدون آنکه ابتدا سیستم به وضعیت اولیه برگردد وجود نداشته باشد.

الف-8 در مورد استفاده بدون ناظر از کمپرسور باید ویژگیهای اضافی ایمنی مورد نیاز را مورد بررسی قرار داد. ممکن است علاوه بر شرایط تأیید معمولی، الزاماتی نظیر وجود یک کلید پشتیبان ثانویه فشار در خروجی کمپرسور، برنامه آزمون برای شیرهای فشار بالا و غیره در نظر گرفته شود.

الف-9 دکمه اضطراری توقف کمپرسور، باید روی توزیع کننده قابل مشاهده باشد و باید به طور برجسته‌ای نشان داده شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پیوست ب

تشریح منطقه خطرناک ـ توزیع کننده هــا

 

                                                         ( الزامــی) 

                     

 

 

 

 

ب ـ1 وسایل توزیع گاز طبیعی فشرده در فضــای باز

ب ـ1ـ1 وسایل توزیع گاز طبیعی فشرده که با الزامات توزیع کننده در  استاندارد ملی شماره .....[37] منطبق هستند باید به صورت زیر طبقه بندی شوند .

 

الف ـ منطقه 5/0 متری ( در همه جهات ) از کابین توزیع کننده   ........................................... ناحیه یک

 

ب ـ منطقه ( شامل اتاقها و ساختمانهایی که به طور مناسب جدا نشده اند )                        

خارج از ناحیه یک اما در فاصله 3 متری ( در همه جهات ) از خط مرکزی پایة‌     ............................ ناحیه دو

کابینت توزیع کننده .                                 

 

ج ـ منطقه در محدوده ســه متری از سطح زمین ( در همه جهات ) از نقطه توزیع..........................  ناحیه دو

 

 

  یادآوری : فاصله  ســه متری مشخص شده در مورد ( ب ) از انتهای نازل شیلنگ در حداکثر فاصله عرضی از کابین توزیع کننده،‌ در هر جهت , اندازه گرفته شده است.

 

 

 

ب ـ1ـ2 مناطق ویژه توزیع در ایستگاههای توزیع

وقتی یک منطقه ویژه برای توزیع سوختهای مایع و گاز طبیعی فشرده بطور خاص و واضح در محوطه سوختگیری ایستگاه توزیع, نشانه گذاری شده باشد، مناطق خطرناک از نظر تعریف از مرزهای منطقه نشانه گذاری شده و نه از دامنه قوس شیلنگ اندازه گرفته می‌شود  .‌

شکل  ب  1ـ مناطق ویژه توزیع در ایستگاه های توزیع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل ب ـ2ـ توزیع کننده گاز طبیعی فشرده و موقعیت سوختگیری

 

ب ـ1ـ3 مناطق ویژه توزیع در ایستگاه های سوختگیری با مانع گاز

 

وقتی یک منطقه ویژه برای توزیع سوخت بنزین، گاز مایع و گاز طبیعی فشرده بطور خاص تعیین و به وضوح در محوطه ایستگاه سوختگیری نشانه گذاری شود و یک مانع گاز وجود داشته باشد، شرایط مشخص شده در بند ب ـ1ـ2 کاربرد دارند ولی ناحیه در قسمت مانع گاز خاتمه می‌یابد . ( بشرط آن که مانع ارتفاع و طول کافی باشد )

                                        

شکل ب ـ3ـ توزیع کننده های گاز طبیعی فشرده و مکان ویژه سوختگیری با مانع گاز

 

 

 

 

پیوست پ

 دستورالعملهای سوختگیری

(اطلاعــاتی)

پ-1 دستورالعملهای پر کردن باید به منظور دید عموم در یک مکان قابل رویت نصب شود:

اطمینان حاصل کنید که:

الف ـ برچسب‌های شناسایی تصویب شده و در محل خود , روی خودرو باشند.

ب‌ ـ در فاصله حداقل شش متری از خودرو کسی سیگار نکشد.

ج ـ ترمزدستی خودرو محکم کشیده شده باشد و در صورت دنده اتوماتیک بودن خودرو دنده آن در وضعیت «Park» قرار داشته باشد.

هـ ـ مخزن در محدوده آزمون تناوبی عمر خود بوده و سیستم با این استاندارد و همه الزامات قانونی انطباق داشته و دارای گواهی بازرسی باشد.

و ـ هیچگونه نشت قابل مشاهده در تجهیزات گاز طبیعی فشرده خودرو وجود نداشته باشد.

ز ـ اتصال دهنده سوخت در شرایط خوبی بوده و با نازل پرکن توزیع‌کننده هماهنگ باشد.

پ-2 روش سوختگیری

پ-2-1 برای سوختگیری

الف ـ درپوش غبار را از اتصال سوختگیری خودرو بردارید.

ب ـ شیلنگ سوختگیری را به نقطه سوختگیری متصل کنید.

پ ـ بهتر است بجز در مورد سوختگیری تدریجی[38] , خودرو را در حین عملیات سوختگیری ترک نکنید.

ت‌ ـ شیر سوخت‌گیری را آرام باز کرده و اجازه دهید گاز طبیعی فشرده از مخازن ذخیره به مخزن خودرو منتقل شود. گاز طبیعی فشرده باید به آرامی وارد خودرو شود تا از وارد شدن شوک جلوگیری شود و در صورت وجود مشکلاتی مانند فرسودگی اورینگ‌ها سریعا مشاهده شود.

ث ـ در پایان شیر سوختگیری را از وضعیت تخلیه[39]  به وضعیت خاموش [40]ببرید . در هنگام کاهش فشار شیلنگ، مقدار کمی گاز آزاد خواهد شد.

ج ـ شیلنگ سوخت‌گیری را بدقت جدا کرده و درپوش غبار را سرجای خود قرار دهید.

چ ـ شیلنگ را به وضعیت صحیح روی کابین سوختگیری  قرار دهید.

 

 

پ-2-2

 اگـــر در حین تخلیه، مقدار غیرطبیعی گـــــاز آزاد شــد :

الف ـ شیر سوخت‌گیری را باز کنید.

ب ـ شیر اصلی قطع خودرو را ببندید.

ج ـ شیر سوخت‌گیری را ببندید.

پ-2-3

در صورت بروز وضعیت اضطراری:

الف ـ خود را از گاز آزاد شده دور نگهدارید.

ب ـ‌ از طریق نزدیکترین شیر دور از منطقه گاز آزاد شده، جریان گـــاز را قطع کنید.

 

پ-3 فشارهای سوختگیری

الف ـ وقتی مخزن گاز طبیعی فشرده بوسیله سوختگیری سریع پرشود، دمای مخزن و به همراه آن فشار آن بالا می‌رود.

ب ـ پس از سوختگیری ،گاز طبیعی فشرده سرد شده و فشار مخزن نیز کاهش می‌یابد. این کاهش فشار معمولاً  در محدوده دوتا ســه مگا پاسکال است .

پ ـ مقدار واقعی گاز طبیعی فشرده پر شده در داخل مخزن به عوامل متعددی بستگی دارد. این عوامل شامل دمای گاز طبیعی فشرده ذخیره شده، مخزن، دمای محیط و نیز فشار گاز طبیعی فشرده ذخیره شده می باشند.

ت ـ حداکثر فشار پرکردن 20 مگا پاسکال است که از فشار آزمون مخزن پائین‌تر بوده ولی برای این قرارداده شده که ایجاد اطمینان کند که تنش‌های دوره‌ای حاصل از پرکردن موجب خرابی ناشی از خستگی در مخزن گاز طبیعی فشرده نشوند.

ث - در سوختگیری تدریجی (قسمت چهارم) آثار گرمایی ناشی از پرکردن سریع وجود ندارد و در نتیجه کاهش دما و فشار ناشی از آن بوجود نخواهد آمد. پس حداکثر فشار در سوختگیری تدریجی 5/16 مگا پاسکال خواهد بود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پیوست ت

تشریح منطقه خطرناک، کمپرسورها و ذخیره

(الـــــزامی)

 

ت ـ 1 گازهای مشتعل شونده و سبکتر از هوا

 

ت‌ ـ 1ـ1 بدلیل شرایط مختلفی که در مورد گازهای مشتعل شونده و سبکتر از هوا ممکن است وجود داشته باشد، بایستی در تشریح مناطق خطرناک در مورد آنها دقت بیشتری به عمل آورد، بخصوص وقتی با گازهایی کار می‌شود که دارای چگالی های نزدیک به هوا بوده و ممکن است در زیر دمای محیط به طور قابل توجهی سرد شوند . در این مورد استاندارد ملی ایران به شماره ......[41] باید مـــد نظر قرار گــیرد .

        

ت ـ 1ـ2 تشریح مناطق خطرناک -گاز طبیعی فشرده

الف ) در مجاورت ساختمان ( رجوع شود به شکل ت ـ 1 )

1) کمپرسور گاز طبیعی فشرده

امتداد عمودی ساختمان تاسقف محفظه وامتداد افقی در فاصله5/1 متری از کمپرسور.................................ناحیه یک                                                                 

امتداد عمودی و افقی به اندازه 3 متر آن سوی ناحیه یک    ................................................................    ناحیه دو

2) واحد ذخیره گاز

امتداد عمودی و افقی 3 متر فاصله از واحد ذخیره گاز ............................................................................ ناحیه یک

 

 

ب ) کمپرسور در محوطه بسته ( رجوع شود به شکل ت ـ2)

 

1) کمپرسور گاز طبیعی فشرده

درون اتاقک کمپرسور    .............................................................................. ناحیه یک

امتداد عمودی و افقی 3 متر فاصله از هر دریچه اتاقک کمپرسور..................................................     ناحیه دو

2) واحد ذخیره گاز

امتداد عمودی و افقی ســـه متر فاصله از واحد ذخیره گاز .............................................................    ناحیه یک

 

ج ) تأسیسات در فضای بـــاز ( رجوع شود به شکل  ت ـ3 )

1) کمپرسور گاز طبیعی فشرده

در امتداد عمودی و افقی 5/1 متر از کمپرسور  ..........................................................   ناحیه یک

در امتداد 5/5 متر آن سوی ناحیه یک .................................................................................  ناحیه دو             

2) واحد ذخیره گاز

در امتداد عمودی و افقی ســه متری از واحد ذخیره گاز .....................................................  ناحیه یک    

 

د ) با مانع منحرف کننده گاز ( رجوع شود به شکل ت ـ4 )

1) واحد ذخیره گاز

در امتداد عمودی و افقی ســه متر از واحد ذخیره گاز ............................................................ ناحیه یک                       

شکل ت ـ 1 ـ تشریح منطقه خطرناک ـ کمپرسور و ذخیره ( ساختمان مجاور )

 

 

 

 

شکل ت ـ2ـ تشریح منطقه خطرناک ـ کمپرسور ذخیره ( کمپرسور در محوطه بسته )

 

یادآوری ـ پناهگاه روی تجهیزات را که بیش از سه دیوار نداشته باشد میتوان بعنوان یک موقعیت فضای باز در نظر گرفت، به شرط آن که همة فضاهای دیوارها و سقف با شکافهای تهویه باشند .

 

شکل ت ـ3ـ تشریح منطقه خطرناک ـ کمپرسور و ذخیره ( نصب در فضای باز )

 

    یادآوری ـ هیچ ناحیه خطرناکی نمی‌تواند از مرز قانونی ( شامل یک مکان عمومی ) فراتر رود .

 

شکل ت ـ4ـ تشریح منطقه خطرناک ـ واحد ذخیره گاز با مانع منحرف کننده گاز

پیوست ث

فواصــــل جداســـــــازی

(الــــــزامی)

 

شکل ث  ـ 1-  فواصل جداسازی- مخازن ایستاده(عمودی)

 

 

 

 

شکل ث- 2ـ فواصل جداسازی- مخازن خوابیده(افقی)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


1-Compressed natural gas - CNG

2-Dispenser

3-emegency shut-off valve

4-Excess flow valve

5-FRR

6- تا تدوین استاندارد ملی ایران به  ISO/IEC 52  مراجعه شود .

 1- Servo Valve

2-shall

3-should

1-Orifice

1 زاویه مسیر ورودی با سکو

2- زاویه مسیر خروجی با سکو

3- Slow filling

1- مخازنی که ظرفیت آنها بیش از 250 لیتر آب میباشد .

1- Foundation

2- تا زمان تدوین این استاندارد به  ISO 9809   مراجعه گردد .

[17] َََActuator

1- Sound proof

1- تا تدوین استاندارد ملی ایران به EN 288  مراجعه شود.

2- تا تدوین استاندارد ملی ایران به EN 287  مراجعه شود.

1- Pressure Relief Valve

1- Excess flow valve

1- BREAK AWAY SYSTEM

[24] Purging

1- ORIGINAL

  1- Servo valve

1- pressure relief valves

2- Drainage

3- تا زمان تدوین استاندارد ملی از ISO 11439 استفاده گردد .

 

1- تا تدوین استاندارد ملی ایران به NFPA 496 مراجعه شود .

2- تا تدوین استاندارد ملی ایران به UL 698 مراجعه شود .

 

 

 

 

 

 

 

1-   تا تدوین استاندارد ملی ایران به IEC 144 مراجعه شود .

3- Deep Identation

2- تا تدوین استاندارد ملی ایران به NFPA 493 مراجعه شود .

 

 

 

1- Natural damper

[36]- Servo Valve

1- تا تدوین استاندارد ملی ایران به NZS 5425 :part 1 مراجعه شود .

1- Trickle

2- Vent

3- Off

1- تا تدوین استاندارد ملی ایران به NZS 1610 : PART 3 : 1998 مراجعه شود .